تنگه ترمز؛ جایی که اقتدار ایران امنیت جهانی را تضمین می‌کند

رضا تقی پور، کارشناس و فعال رسانه، در یادداشتی اختصاصی برای دیدانگار نوشت:

تنگه هرمز، شاهراه حیاتی انرژی جهان و گذرگاه بیش از یک‌پنجم نفت مصرفی جهان، بار دیگر به نقطه‌ای راهبردی در معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل شده است. در شرایطی که برخی قدرت‌های فرامنطقه‌ای با تحرکات مشکوک و تهدیدآمیز درصدد آزمودن توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران هستند، پیام صریح و بدون ابهامی از سوی تهران به گوش می‌رسد: هر اشتباه، حتی کوچک‌ترین آن، در تنگه هرمز با پاسخی سخت، سریع و پشیمان‌کننده روبه‌رو خواهد شد.

امنیت جهانی از مسیر هرمز می‌گذرد

تنگه هرمز، تنها یک آبراهه جغرافیایی نیست؛ گلوگاه انرژی جهان و شریان حیاتی اقتصاد بین‌الملل است. روزانه میانگین ۱۸ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور می‌کند و هرگونه ناامنی در آن، می‌تواند شوک شدیدی به بازارهای جهانی وارد کند. از همین‌رو، کنترل و امنیت آن مدام یکی از محورهای رقابت قدرت‌های جهانی بوده است.

اما حقیقت این است که در همه سال‌های قبل، هر زمان ایران مقتدرانه در این منطقه وجود داشته، امنیت برقرار بوده است. و هرگاه بیگانگان، به‌خصوص نیروهای آمریکایی و انگلیسی، درصدد دخالت یا نمایش قدرت برآمده‌اند، بحران و ناامنی افزایش یافته است.

اقتدار ایران؛ ضامن امنیت خلیج فارس

ایران به‌عنوان قدرت اول منطقه، نه‌تنها به لحاظ جغرافیایی بلکه به‌واسطه توان نظامی، موشکی، اطلاعاتی و پهپادی، اشراف کامل بر خلیج فارس و تنگه هرمز دارد. این اشراف نه از مسیر اشغالگری، بلکه از مسیر دفاع مشروع و وجود بومی حاصل شده است.

فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال‌های اخیر چندین بار تاکید کرده‌اند که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز باید «بومی و منطقه‌ای» باشد و هرگونه وجود بیگانگان تنها جهت بی‌ثباتی خواهد شد. در همین چارچوب، رزمایش‌های مستمر ایران در این منطقه، نه با هدف تهدید، بلکه برای حفظ بازدارندگی و تحکیم آرامش منطقه‌ای انجام می‌شود.

ترمز دشمن در نقطه‌ی هرمز

در ماه‌های اخیر، برخی گزارش‌های غربی از افزایش تردد ناوهای آمریکایی در نزدیکی آب‌های ایران خبر داده‌اند. همچنین برخی رسانه‌های صهیونیستی ادعا کرده‌اند که تصمیم دارند «با همراهی برخی کشورهای منطقه» مسیر تردد نفتکش‌های خود را در خلیج فارس ایمن کنند. اما این تحرکات، در واقع، نمایش‌های تبلیغاتی بیش نیست. چرا که هرگونه عمل واقعی در این مسیر، به معنی برخورد مستقیم با ایران است؛ و هیچ‌یک از قدرت‌های خارجی، جرأت ورود به چنین تقابلی را ندارند.

توان موشکی دقیق ایران، سامانه‌های راداری پیشرفته و پهپادهای شناسایی و تهاجمی سپاه، تنگه هرمز را به منطقه‌ای با نظارت ۲۴ ساعته و چندلایه تبدیل کرده است. به تعبیر یکی از کارشناسان نظامی خارجی، «در تنگه هرمز حتی موج دریا بدون اجازه ایران حرکت نمی‌کند.»

ایران؛ آغازگر تنش نیست، پایان‌دهنده آن است

در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، اصل بر صبر راهبردی و خویشتنداری است، اما نه از سر ضعف، بلکه از موضع قدرت. ایران در دهه‌های اخیر چندین بار نشان داده که آغازگر هیچ درگیری‌ای نبوده، اما اگر تهدیدی متوجه امنیت ملی یا منافع راهبردی کشور شود، جواب آن کوبنده و دقیق خواهد بود.

توقیف نفتکش‌های متخلف، واکنش به تجاوز پهپاد آمریکایی در سال ۱۳۹۸ و حمله موشکی دقیق به پایگاه عین‌الاسد، تنها مثال‌هایی از اراده عملی ایران در مواجهه با تهدید هستند. در همه این موارد، پیام واحدی به دشمن منتقل شد: ایران اهل شعار نیست، اهل عمل است.

امنیت برابر برای همه یا برای هیچ‌کس

سیاست جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز روشن است؛ امنیت این منطقه یا باید برای همه کشورها برقرار باشد، یا برای هیچ‌کس. این یعنی اگر دشمنان بخواهند با ناامن‌سازی منطقه منافع خود را تضمین کنند، خود نخستین قربانی این ناامنی خواهند بود.

در سال‌های اخیر، ایران طرح‌های مختلفی برای «همکاری منطقه‌ای در فراهم کردن امنیت خلیج فارس» به کشورهای همسایه ارائه کرده است. اما آنچه مانع تحقق آن شده، دخالت‌های بیگانگان و وجود نظامی آمریکا در منطقه است. ایران به‌درستی معتقد است که امنیت خریدنی نیست، بلکه بومی و درون‌زا است.

اقتدار به‌جای تهدید

اکنون در شرایطی که برخی تلاش دارند با تهدید یا تحریک رسانه‌ای، جایگاه ایران را تضعیف کنند، حقیقت میدانی چیز دیگری است. قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در منطقه، به حدی رسیده که حتی دشمنان سرسخت نیز می‌دانند هر اشتباه در تنگه هرمز، هزینه‌ای سنگین و غیرقابل پیش‌بینی برای آنان به‌دنبال خواهد داشت.

ایران به‌دنبال جنگ نیست، اما آماده هرگونه مقابله است. این پیام روشن تهران به هر قدرتی است که خیال کند می‌تواند بدون هماهنگی و احترام به اقتدار ایران، از این آبراه عبور کند.

در حقیقت، اگر تنگه هرمز برای جهان، شاهرگ انرژی است، برای دشمنان ایران، تنگه ترمز است؛ جایی که غرور قدرت‌های متجاوز در برابر اراده یک ملت مقاوم، از حرکت بازمی‌ایستد.