گیاه دمشیر و تاثیر آن بر کنترل ضربان قلب؛ بررسی مزایا، عوارض و دوز مصرف

به گزارش بهداشتنیوز، گیاه دمشیر با نام علمی لئونوروس کاردیاکا هزاران سال پیش برای درمان عوارض گوناگون از جمله اختلالات قلبی، اضطراب و نارسانی قاعدگی مورد استفاده قرار گرفته است. یونانیان باستان این بوته را برای تسکین اضطراب در هنگام زایمان به کار میبردند و امروز نیز بهشکل چای، ت یا کپسول مصرف میشود.

دمشیر بوتهای با برگهای سبز تیره، گلهای بنفش یا صورتی و خزدار است که بومی آسیا و اروپای جنوبشرقی محسوب میشود، هرچند در حال حاضر در سراسر جهان یافت میشود و در آمریکا بهعنوان یک گونه مهاجم شناخته میشود. این گیاز از تیره نعناعیان است اما برخلاف همتیرههای خود بوی نامطبوع و طعم تلخی دارد.

خواص آنتیاکسیدانی و حفاظت از سلولها

دمشیر حاوی ترکیبات گیاهی متعددی چون فلانوئیدها، استرولها، تریترپنها و تاننها با فعالیت آنتیاکسیدانی است. آنتیاکسیدانها سلولها را در برابر رادیکالهای آزاد مصون نگه میدارند و مطالعات معتبر نشان میدهند که میتوانند در پیشگیری از سرطان، آرتریت، بیماریهای قلبیعروقی، آلزایمر و پارکینسون نقش داشته باشند.

حمایت از تپش قلب و کاهش فشار خون

یکی از کاربردهای سنتی دمشیر، مدیریت تپش سریع یا نامنظم قلب ناشی از استرس است. بررسیهای آزمایشگاهی و روی حیوانات اثرات ضد آریتمی و کاهش ضربان قلب را تایید کردهاند، هرچند این نتایج بهصورت کامل بر روی انسان تکرار نشده است. یک مطالعه ۲۸ روزه روی ۵۰ سالمند با فشار خون بالا و اضطراب نشان داد که مکمل حاوی عصاره دمشیر میتواند تپش قلب را کاهش دهد.

نگهداری سلامت قلب با ترکیبات فعال

اسید اورسولیک، لئونورین و فلانوئیدهای موجود در دمشیر در مطالعات موشی اثرات محافظتکننده بر قلب داشتهاند. اگرچه یافتههای مستقیم روی انسان در مورد این ترکیبات خاص تایید نشده، تحقیقات رصدی در انسان رابطه مصرف فلانوئیدها با کاهش ریسک بیماریهای قلبی و مرگی ناشی از آن را نشان میدهد.

مزایای دیگر احتمالی

تحقیقات اولیه اشاره میکنند که دمشیر میتواند خطر خونریزی بعد از زایمان را در ترکیب با اکسیتوسین کاهش دهد. مطالعات محدود روی انسان و موش نیز کاهش علائم اضطراب و افسردگی پس از مصرف روزانه عصاره یا لئونورین تا چهار هفته را گزارش کردهاند. همچنین خواص ضدالتهابی لئونورین در مدلهای آزمایشگاهی و حیوانی مشاهده شده، هرچند در انسان تایید نشده است.

عوارض جانبی و احتیاطات لازم

بهدلیل محدود بودن تحقیقات انسانی، پروفایل ایمنی کامل الدمشیر ناشناخته است. عوارض رایج مصرف زیاد شامل اسهال، خونریزی رحمی و درد معده گزارش شده است. افرادی که داروهای تنظیمکننده ضربان قلب (مانند بتا-بلاکرها) یا داروهای فشار خون پایینکننده مصرف میکنند، باید پیش از استفاده از دمشیر با پزشک مشورت کنند. همزمان مصرف با وارفارین (رقیقکننده خون) تداخل دارد و منع است. بهعلت پتانسیل تحریک انقباضات رحمی، مصرف در بارداری و شیرداری توصیه نمیشود.

دوز پیشنهادی و روش مصرف

دوز استاندارد انسانی برای دمشیر تعیین نشده، اما آژانس دارویی اروپا (EMA) مصرف کمتر از ۳ گرم عصاره پودری در روز را برای پیشگیری از عوارض جانبی پیشنهاد میدهد. دمشیر بهشکل چای، ت یا کپسول مصرف میشود و ترکیب چای آن با عسل، زنجبیل، لیمو یا شکر میتواند تلخی را بهاندازه قابلتوجهی کاهش دهد.