بازسازی چشم در حلزون سیب امید جدید برای درمان نابینایی انسان, محققان در یک کشف شگفتانگیز متوجه شدهاند که حلزون سیب توانایی منحصربهفردی در بازسازی کامل چشمهای پیچیده خود پس از قطع دارد. این موجودات از همان بلوکهای ژنتیکی مشترک با انسان برای ساخت چشم استفاده میکنند و دانشمندان امیدوارند این یافتن راهکارهای نوینی برای درمان صدمههای بینایی در بشر فراهم آورد.

کشف تصادفی یک معجزه بیولوژیکی دکتر آلیس آکورسی، استادیار دانشگاه کالیفرنیا، در حال بررسی راهکارهای مقابله با حلزون سیب بود که مزارع کاهوی ایتالیا را تهدید میکند.

نتیجه آزمایش، فراتر از انتظارها بود این حلزونها نه تنها اعضای بدن، بلکه چشمهای پیچیده نوع دوربین خود را به طور کامل بازسازی میکردند؛ ظاهری که پیش از این در موجوداتی با این ساختار چشم گزارش نشده بود. چرا حلزون سیب مدل ایدهآل برای پژوهش است؟ بر اساس گزارشی از، حلزون سیب به دلایل متعددی به یک مدل محققانه تبدیل شده است.

مایشگاهی را فراهم میکند. مشترکات ژنتیکی با انسان کلید درمانهای آینده مهمترین جنبه این پژوهش، تشابه ژنتیکی عمیق است.

ژنهای حیاتی در فرایند بازسازی چشم حلزون، دقیقاً همان ژنهایی هستند که در رشد چشم مهرهداران (از جمله انسان) نقش دارند. به عنوان مثال، ژن که به عنوان ژن اصلی رشد چشم شناخته میشود، در این فرایند نقشی بنیادین ایفا میکند. این تداخل ژنتیکی احتمال را تقویت میکند که مکانیسمهای مشابه در انسان نیز قابل فعالسازی باشند.

چهار مرحله بازسازی چشم در حلزون فرایند بازسازی چشم در این حلزونها طی چهار فاز متمایز و منسجم رخ میدهد مرحله اول بستن سریع زخم برای پیشگیری از عفونت. مرحله دوم مهاجرت سلولهای بنیادی و تمایزنیافته به محل آسیب و تشکیل یک توده سلولی (بلاستما). مرحله سوم در طول حدود یک هفته و نیم، این سلولها تمایز مییابند و ساختارهای حیاتی نظیر عدسی و شبکیه را میسازند.

مرحله چهارم تا روز پانزدهم، تمام ساختارهای چشم شامل عصب بینایی شکل میگیرند، هرچند بلوغ کامل و رشد برای چند هفته دیگر ادامه دارد. بازسازی بخشهای مختلف چشم به صورت ناهمزمان و با شدتهای متغیر اتفاق میافتد. انسانها در حال حاضر تنها قادر به انجام مرحله اول (بستن زخم) هستند، اما این کشف دریچهای نو به سوی پزشکی ترمیمی باز میکند.

دکتر آکورسی بیان میکند اگر بتوانیم مجموعه ژنهای کلیدی بازسازی چشم را شناسایی کنیم و ثابت شود که این ژنها در مهرهداران نیز وجود دارند، از نظر تئوریک میتوانیم آنها را فعال کرده و رشد چشم در انسان را محقق سازیم. آینده پژوهش تکنولوژی کریسپر و تست عملکرد بینایی گام بعدی تیم تحقیقاتی، بهرهگیری از فناوری ویرایش ژن کریسپر (CRISPR) برای شناسایی دقیق تمام ژنهای درگیر در این فرایند است.

پرسش اساسی که در انتظار پاسخ است این است آیا چشمهای بازسازیشده واقعاً قابلیت بینایی و پردازش تصویر را دارند؟ نتایج این پژوهش پیشگامانه در مجله معتبر منتشر شده است.