تأیید طرح آزمایشی ساخت جنین انسانی از سلولهای بنیادی در ژاپن, مقامات بهداشتی و زیستاخلاقی ژاپن اخیراً یک طرح پژوهشی پیشرو را مصوب کردند که به دانشمندان اجازه میدهد با بهرهگیری از سلولهای بنیادی القایی پرتوان، جنینهای انسانی را در محیط آزمایشگاه تشکیل دهند. این تصمیم مهم توسط یک کمیته تخصصی از متخصصان زیستاخلاق در این کشور اتخاذ شده است.

مکانیزم تولید جنین از سلولهای سلولهای از طریق بازبرنامهریزی ژنتیکی سلولهای پوستی انسان به دست میآیند. محققان قصد دارند از این سلولها برای تولید گامتهای انسانی، یعنی اسپرم و تخمک، استفاده کنند.

مزیت اخلاقی و رفع چالشهای سنتی این رویکرد نوین به منظور دور زدن موانع اخلاقی کلاسیک مرتبط با سلولهای بنیادی جنینی تدوین شده است. روشهای سنتی مستلزم استخراج سلول از جنینهای زائد حاصل از روشهای باروری در آزمایشگاه (IVF) بود که اغلب منجر به تخریب جنین میشد. تکنولوژی این نیاز را از بین برده و مسیری اخلاقیتر برای پیشرفت علم فراهم آورده است.

مقررات ایمنی و خطوط قرمز قانونی کمیته نظارتی برای اطمینان از ایمنی زیستی، محدودیتهای سختگیرانهای را اعمال کرده است. بر اساس این دستورالعملها، پرورش جنینهای تشکیل شده در آزمایشگاه تنها تا روز چهاردهم مجاز است و پس از این مهلت، باید از بین بروند.

آینده درمان ناباروری و بیماریهای ارثی پیش از این مجوز، محققان تنها تا مرحله تولید سلولهای پیشساز گامت پیش رفته بودند و از گام نهایی یعنی تشکیل جنین، به دلیل عدم وجود چارچوب قانونی و نگرانیهای اخلاقی، خودداری میکردند. انتظار میرود این مجوز جدید، افقهای تازهای در درک و درمان ناباروری انسانی و پیشگیری از بیماریهای ژنتیکی و ارثی گشاید.

تجربیات موفق در موش و نگرانیهای آینده دانشمندان پیش از این با موفقیت موشهای سالم و بارور را به طور کامل از طریق سلولهای بنیادی و بدون نیاز به گامتهای طبیعی متولد کردهاند. با این حال، پیشرفت این تحقیقات بر روی جنین انسان منتقدانانی نیز دارد که هشدار میدهند در صورت تکامل کامل این تکنولوژی، تولیدمثل انسانی میتواند به فرآیندی کاملاً ماشینی و مصنوعی تبدیل شود که پیامدهای اجتماعی و اخلاقی عمیقی در پی خواهد داشت.