تقویت تابآوری سازمانی با اصول طب سنتی چینی راهکارهای مدیریت انرژی حیاتی, مقدمه نگاه جدید به تابآوری سازمانی بر پایه طب چینی دکتر حمیدرضا بهرامی طاقانکی، استاد گروه طب سوزنی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، معتقد است که فلسفه و مبنای طب سنتی چینی میتواند چارچوبی قدرتمند برای ارتقای تابآوری سازمانها در مواجهه با بحرانها فراهم آورد.

این رویکرد، سازمان را نه به عنوان یک ماشین، بلکه به مثابه یک ارگانیسم زنده و پویا میبیند که جریان انرژی در آن تعیینکننده سلامت و بقاست. مفهوم چی و انرژی حیاتی در بافت سازمانی در طب چینی، چی یا انرژی حیاتی، نیروی اساسی است که در کلیه موجودات زنده جریان دارد. این انرژی تنها مختص بدن انسان نیست؛ بلکه سازمانها، خانوادهها و جوامع نیز از این منظر دارای جریان انرژی مستقل هستند.

و در مسیرهای خاصی به نام مریدینها جریان مییابد.

معادلسازی ارگانهای حیاتی با واحدهای سازمانی دکتر بهرامی با تشبیه هوشمندانه، اجزای مختلف سازمان را با ارگانهای بدن انسان مقایسه کرده است قلب (رهبری و مأموریت) نقش پمپاژ انرژی (انگیزه)، هماهنگی بین بخشها و حفظ اعتدال استراتژیک را بر عهده دارد.

کبد (مدیریت میانی و تیمهای استراتژیک) در طب چینی، کبد نماد برنامهریزی، تصمیمگیری و انعطافپذیری است (نقطه ). مدیریت میانی در سازمان نقش تدبیر، توزیع منابع و انعطاف در برابر تغییرات را ایفا میکند. نشانههای اختلال انرژی حیاتی در سازمان شناسایی علائم عدم اعتدال چی در سازمان، گام اول درمان است.

دکتر بهرامی دو حالت اصلی را تشریح میکند کمبود انرژی حیاتی (خیکسو) این حالت با علائمی نظیر بوروکراسی سنگین و پیچیده، مقاومت در برابر تحول و نوآوری، خلاقیت پایین، کندی در تصمیمگیری و بیحوصلگی کلی کارکنان همراه است. سازمان در این حالت دچار یخزدگی و ناتوانی در واکنش به محیط است. افزایش بیش از حد و بیاعتدال انرژی (خیستازی) برخلاف تصور رایج، بیش از حد انرژی نیز مضر است.

نشانههای آن شامل استرس مزمن کارکنان، تصمیمگیریهای شتابزده و بیارام، تنشهای داخلی مکرر و در نهایت فرسودگی شغلی و نرخ مراجعه بالا است. این حالت مانند تب در بدن، سازمان را به سمت فروپاشی میراند. راهکارهای عملیاتی برای تقویت و تنظیم انرژی سازمانی بر اساس اصول درمانی طب چینی، دکتر بهرامی استراتژیهای زیر را برای پاکسازی مریدینهای سازمانی و تقویت چی پیشنهاد میدهد ۱.

پاکسازی مسیرهای جریان جلسات تنفس سازمانی برای رفع انسداد در جریان اطلاعات و حسها، برگزاری جلسات هفتگی تنفس سازمانی بدون سلسلهمراتب (حلقههای گفتگوی آزاد) ضروری است. این جلسات فضای امن برای بیان نگرانیها، اشتراک دانش و بازگرداندن جریان ارتباطی سالم ایجاد میکنند. ۲. تغذیه انرژی حیاتی سرمایهگذاری بر روی رفاه و خلاقیت چی سازمانی نیاز به سوخت سالم دارد.

اجرای برنامههای رفاهی هدفمند، برگزاری مسابقات ایدهپردازی، تشویق یادگیری مستمر و قدردانی از تلاشها، معادل تغذیه مناسب برای تقویت اندامهای حیاتی سازمان است. ۳. تقویت عملکرد کبد سازمانی توانمندسازی مدیریت میانی با توجه به نقش محوری کبد در برنامهریزی و انعطافپذیری، باید در توسعه مهارتهای مدیریتی، تفویض اختیارات و سیستمهای پشتیبانی تصمیمگیری برای مدیران میانی سرمایهگذاری کرد.

این لایه، پل ارتباطی استراتژیک بین قلب (رهبری) و اعضای دیگر (عملیات) است. ۴. مدیریت هیجانات و کنترل خشم سازمانی خشم و هیجانات منفی در سطح جمعی، مانع بزرگ جریان چی هستند. جلسات منظم تنظیم هیجانات تیمی، آموزش هوش هیجانی و مکانیزمهای حل اختلاف سازنده، مانع از تبدیل تنشهای موقت به انسدادهای مزمن میشوند.

نتیجهگیری سازمان به عنوان یک ارگانیسم زنده استفاده از حکمت طب چینی در مدیریت سازمانی، تغییر پارادایم از ماشینسازی به حیاتسازی را میطلبد. تابآوری واقعی نه در سختی و انکسار ناپذیری، که در انعطاف، اعتدال، جریان آزاد انرژی و توانایی خودتنظیم نهفته است.

رهبرانی که نبض چی سازمان خود را بشناسند و مریدینهای آن را باز نگه دارند، در بحرانها نه تنها بمانند، بلکه فرصتهای رشد نوینی را نیز رقم میزنند.