علائم خطرناک سرطان روده بزرگ یبوست، اسهال و دلدرد که نباید نادیده گرفت, دکتر حسن معیری، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در گفتگو با خبرگزاری بهداشت نیوز به تشریح علائم اولیه، مراحل پیشرفت، روشهای تشخیص و درمان و راهکارهای پیشگیری از سرطان روده بزرگ پرداخت. او تأکید کرد که شناخت این نشانهها و انجام غربالگریهای منظم، کلید تشخیص زودهنگام و افزایش شانس درمان است. علائم هشداردهنده سرطان روده بزرگ کداماند؟

به گفته دکتر معیری، اولین سیگنالهای بدنی که میتواند ناشی از تومور روده بزرگ باشد، شامل موارد زیر میشود تغییرات مداوم در عادت دفع مدفوع (یبوست مزمن یا اسهال طولانیمدت) مشاهده خون در مدفوع یا تغییر رنگ آن دردهای شکمی تکراری، کرامپها و حس تخلیه ناقص روده کاهش وزن ناخواسته و بیعلت خستگی و ضعف ناشی از آنمی این پزشک هشدار داد که اگر یبوست، اسهال یا دلدرد شکمی به صورت همزمان و پایدار مشاهده شد، باید بدون تاخیر برای بررسیهای تخصصی مراجعه کرد.

روشهای تشخیصی از کولونوسکوپی تا تصویربرداری پیشرفته دکتر معیری روشهای اصلی تشخیص را به شرح زیر تشریح کرد کولونوسکوپی استاندارد طلایی و روش اصلی برای مشاهده مستقیم بافت روده و بیوپسی. سیگموئیدوسکوپی انعطافپذیر برای بررسی بخش پایینی روده بزرگ. تست خون مخفی در مدفوع (FOBT/FIT) یک تست ساده برای غربالگری اولیه. تصویربرداری پیشرفته (سیتی اسکن و MRI) برای تعیین دقیق مرحله بیماری و بررسی سرایت به اعضای دیگر.

چهار مرحله پیشرفت سرطان روده بزرگ مرحلهبندی بیماری بر اساس عمق نفوذ تومور و میزان سرایت تعیین میشود مرحله ۱ تومور تنها به لایه مخاطیه (لایه داخلی) محدود است. مرحله ۲ تومور به لایههای عضلانی و سیروزا نفوذ کرده، اما گرههای لنفاوی سالماند. مرحله ۳ سرایت به گرههای لنفاوی منطقهای مجاور رخ داده است. مرحله ۴ (پیشرفته) متاستاز به اعضای دور مانند کبد، ریه یا استخوانها.

گزینههای درمانی رویکرد چندجانبه برنامه درمان بر اساس مرحله بیماری، سن و حالت کلی بیمار فردیسازی میشود و شامل موارد زیر است جراحی برداشتن بخش مبتلا از روده (ر) که در مراحل اولیه میتواند به تنهایی درمانکننده باشد. شیمیدرمانی به صورت کمکی (بعد از جراحی) یا تلطیفی (در مراحل پیشرفته). پرتودرمانی بیشتر در سرطان رکتوم به کار میرود تا حجم تومور قبل از جراحی کاهش یابد.

درمانهای هدفمند و ایمونوتراپی برای موارد خاص با نشانگرهای مولکولی مشخص. استراتژیهای پیشگیری و کاهش ریسک دکتر معیری تغییرات سبک زندگی را موثرترین سلاح پیشگیری دانست رژیم غذایی پرفیبر افزایش مصرف میوه، سبزیجات، غلات کامل و لگنومهها. کاهش گوشت قرمز و فرآوریشده محدود کردن س، کالباس و گوشتهای دودی. فعالیت بدنی منظم حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش متوسط در هفته. کنترل وزن جلوگیری از چاقی و چاقی شکمی.

ترک سیگار و محدود کردن الکل دو عامل ریسک قطعی و قابل تغییر. گروههای پرریسک نیاز به مراقبت بیشتر افراد مبتلا به بیماریهای التهابی روده (IBD) مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون، ریسک بالاتری برای سرطان روده بزرگ دارند.

غربالگری، نجاتدهنده حیات دکتر معیری در پایان تأکید کرد که این اطلاعات راهنمای افزایش آگاهی عمومی است.

مشاوره با پزشک متخصص و انجام کولونوسکوپی غربالگری از سن ۴۵-۵۰ سالگی (یا زودتر در صورت سوابق خانوادگی)، موثرترین راهکار برای تشخیص زودهنگام، درمان کمجانبهتر و افزایش نرخ بقای ۵ ساله است. نشانهها را نادیده نگیرید؛ زودآگاهی، زندگی را نجات میدهد.