به گزارش منابع بهداشتی، نفخ شکم یکی از شایع‌ترین مشکلات گوارشی است که با اصلاح عادات غذایی و سبک زندگی قابل کنترل و درمان است. کارشناسان معتقدند شناسایی عوامل تحریک‌کننده و اعمال تغییرات جزئی در روتین روزانه، می‌تواند راحت‌سازی معده و روده‌ها را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تضمین کند.
یادداشت غذا‌های مصرفی برای شناسایی حساسیت‌ها
در بسیاری از موارد، اصلی‌ترین عامل نفخ، حساسیت یا ناهنجاری هضم نسبت به مواد غذایی خاص است. ثبت دقیق وعده‌های غذایی در طول روز، به فرد کمک می‌کند تا غذا‌های مخرب را شناسایی و از رژیم غذایی خود حذف نماید. برای مثال، مصرف لبنیات یا برخی سبزیجات در گروه خاصی از افراد، عامل ایجاد باد و انزعاج معده می‌شود.
جویدن کامل و پرهیز از عادات مخرب
تند‌جویدن غذا، باعث ورود حجم زیادی هوا به دستگاه گوارش و در نتیجه نفخ و درد معده می‌شود. کارشناسان توصیه می‌کنند هر لقمه به طور کامل و با صبر جویده شود. همچنین، جویدن آدامس، سیگار کشیدن و استفاده از نی، از عوامل اصلی ورود هوا به معده و تشدید نفخ محسوب می‌شوند.
مصرف دمنوش‌های گیاه‌ی مفید
نوشیدن چای و دمنوش‌های گیاه‌ی نظیر رازیانه، نعناع، بابونه، زنجبیل و نعناع فلفلی، نقش مؤثری در تسهیل هضم و دفع باد معده دارد. با این حال، در صورت همراه بودن نفک با اسهال، مصرف رازیانه توصیه نمی‌شود.
حرکت و ورزش برای تسهیل هضم
عدم هضم کامل غذا، منجر به تجمع گاز در روده‌ها می‌شود. انجام ورزش‌های سبک مانند یوگا و پیاده‌روی بعد از وعده‌های غذایی، حرکتیت روده‌ها را افزایش داده و دفع گاز را آسان می‌سازد.
هیدراته‌سازی بدن و پیشگیری از یبوست
مصرف آب به می‌زان کافی در طول روز، از یبوست پیشگیری می‌کند که یکی از دلایل اصلی تولید گاز و نفک است. همچنین، آب به فرآیند هضم مواد غذایی کمک می‌کند.
تقسیم وعده‌های غذایی به مقادیر کمتر
به جای سه وعده اصلی سنگین، تقسیم غذا به چهار تا پنج وعده کوچک‌تر، بار روی سیستم گوارش را کاهش داده و هضم را آسان‌تر می‌سازد.
اجتناب از غذا‌های تولیدکننده گاز
نوشابه‌ها، کلم‌بروکلی، گل‌کلم، سیر، پیاز، لوبیا، عدس، غذا‌های سرخ‌شده و پرادویه، از مواد غذایی هستند که در بسیاری از افراد باعث تجمع گاز می‌شوند. شناسایی و محدود کردن این موارد، در کنترل نفک موثر است.
استفاده از پروبیوتیک‌ها
تحقیقات نشان داده‌اند که پروبیوتیک‌ها با بهبود فلورا روده، هضم را تسهیل و تولید گاز را کاهش می‌دهند. این مواد در ماست و مکمل‌های بدون نسخه در دسترس هستند.
رازیانه در طب سنتی
جوییدن دانه‌های رازیانه پس از غذا، روشی سنتی برای درمان نفک است. با این حال، افراد شیرده و باردار باید در مصرف آن احتیاط کنند و پیش از استفاده با متخصص مشورت نمایند.
کمپرس گرم و ماساژ برای کودکان
قرار دادن حوله داغ روی شکم، باعث شل شدن روده‌ها و دفع گاز می‌شود. این روش به ویژه برای کودکان و نوزادان که نمی‌توانند از سایر روش‌ها استفاده کنند، مناسب است. ماساژ شکم با روغن‌های گیاه‌ی نیز در نوزادان مفید واقع می‌شود.
محدودیت می‌وه‌ها و سبزیجات حاوی فروکتوز
برخی می‌وه‌ها مانند موز و توت‌فرنگی و سبزیجاتی چون کاهو، هویج و لوبیا سبز، حاوی فروکتوز هستند و در افراد حساس، عامل ایجاد نفک می‌شوند. حذف یا کاهش این موارد می‌تواند به بهبود علائم کمک کند.
مکمل‌های حاوی زغال فعال
مکمل‌های حاوی زغال فعال، با جذب گاز‌های معده و روده، در درمان نفک موثر هستند. این مکمل‌ها معمولا بدون نسخه قابل تهیه‌اند، اما مشورت با پزشک پیش از مصرف ضروری است. سیاهی مدفوع در اثر مصرف زغال فعال، پدیده طبیعی و بی‌خطر است.
حالت بدن در زمان و بعد از غذا
نشستن در حالت عمودی و صاف، امکان دفع گاز را فراهم می‌آورد. دراز‌کشیدن بلافاصله بعد از غذا، می‌تواند علائم را تشدید کند. برخی حرکات ورزشی خاص نیز برای خارج کردن گاز معده تدوین شده‌اند.
سرکه سیب برای تقویت هضم
مصرف یک قاشق غذاخوری سرکه سیب در یک لیوان آب قبل از غذا، ترشح اسید معده و آنزیم‌های گوارشی را تحریک و هضم را تسریع می‌کند. پس از نوشیدن، شستشوی دهان با آب برای جلوگیری از آسیب به می‌نای دندان ضروری است.
روغن می‌خک در طب سنتی
مصرف روغن می‌خک پس از غذا، افزایش آنزیم‌های گوارشی و کاهش گاز معده را به دنبال دارد. با این حال، مصرف بیش از حد می‌تواند باعث اسهال و مشکلات برون‌رو شود.
پرهیز از نوشیدنی‌های گازدار
نوشابه‌ها و نوشیدنی‌های انرژی‌زا، حاوی حجم زیادی دی‌اکسید کربن هستند که با ورود به معده، باعث نفک و التجا می‌شوند. جایگزینی این نوشیدنی‌ها با آب یا آبمیوه‌های طبیعی، راهکار ساده و موثری است.
