<<
بررسی شایعات و حقایق درباره واکسن آنفلوآنزا؛ راهنمای کامل پیشگیری
<<>
دکتر احمد وثوقیمطلق، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، در گفتوگویی تخصصی به تحلیل شایعات رایج پیرامون واکسن آنفلوآنزا پرداخته و نکات کلیدی برای آگاهی عمومی را تشریح کرده است.
چرا واکسن آنفلوآنزا باید هر سال تکرار شود؟
برخلاف باور برخی افراد، واکسن آنفلوآنزا یکباره و برای تمام عمر موثر نیست. دکتر وثوقیمطلق توضیح میدهد: «سازمان بهداشت جهانی (WHO) بر اساس رصد جهانی سویههای ویروس آنفلوآنزا که در حال گردش هستند، ترکیب واکسن را سالانه بهروزرسانی میکند. از آنجا که ویروس آنفلوآنزا دچار جهشهای آنتیژنی مداوم است، واکسن سال قبل نمیتواند در برابر سویههای جدید محافظت کامل ایجاد کند؛ بنابراین تزریق سالانه ضروری است.»
🔗 بیشتر بخوانید: اهمیت بهداشت خواب دانشجویان در ایام امتحانات_دیدانگار
آیا واکسن آنفلوآنزا سیستم ایمنی را ضعیف میکند؟
این یکی از پرشایعترین مفاهیم غلط است. دکتر وثوقیمطلق با تکیه بر شواهد علمی تأکید میکند: «واکسن آنفلوآنزا به هیچ وجه سیستم ایمنی را ضعیف یا مختل نمیکند. مکانیزم عملکرد واکسن بر پایه تحریک سیستم ایمنی برای تولید آنتیبادیهای خاص در برابر ویروس است. در واقع، واکسن «تمرین» میدهد تا سیستم ایمنی در مواجهه با ویروس واقعی، پاسخ سریعتر و قویتری دهد.»
عوارض واکسن آنفلوآنزا: واقعیت در برابر توهم
نگرانی از عوارض جانبی مانع اصلی بسیاری از افراد برای واکسیناسیون است. در این باره ایشان میفرمایند: «مانند هر مداخله پزشکی دیگری، واکسن آنفلوآنزا نیز میتواند عوارضی داشته باشد، اما وقوع عوارض جدی بسیار نادر است. اکثر عوارض گزارششده خفیف، موضعی (مانند قرمزی یا درد در محل تزریق) و گذرا هستند. گاهی افراد پس از تزریق علائمی شبیه سرماخوردگی خفیف (مانند تب پایین، بدحالی یا درد عضله) تجربه میکنند که نشانه فعالسازی سیستم ایمنی و نه ابتلا به آنفلوآنزا است. این علائم معمولاً در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت خودبهخود رفع میشوند. برآورد ریسک-سود به نفع مزایای واکسیناسیون قاطعانه تکمیل میشود.»
🔗 بیشتر بخوانید: تصویری متفاوت از بیت رهبری در آخرین شب عزاداری ایام محرم_دیدانگار
آیا ابتلا قبلی به آنفلوآنزا، نیازی به واکسن باقی نمیگذارد؟
بسیاری از افراد تصور میکنند که اگر یک بار آنفلوآنزا گرفته باشند، ایمنی طبیعی کسب کردهاند. دکتر وثوقیمطلق این باور را رد میکند: «ویروس آنفلوآنزا هر سال دچار تغییرات آنتیژنی (Drift و Shift) میشود. ایمنی حاصل از ابتلا با یک سویه، محافظت متقابل در برابر سویههای جدید فصل بعد را تضمین نمیکند. بنابراین حتی اگر فرد در سال گذشته مبتلا شده باشد، دریافت واکسن بهروز شده برای فصل جاری ضروری است.»
راهنمای واکسیناسیون در دوران بارداری
زنان باردار از گروههای پرریسک عوارض شدید آنفلوآنزا محسوب میشوند. دکتر وثوقیمطلق پروتکل پیشنهادی را تشریح میکند: «در دوران بارداری، تنها استفاده از واکسنهای غیرفعال (Inactivated) یا «کشتهشده» مجاز و پیشنهادی است. واکسنهای زنده ضعیفشده (Live Attenuated) در بارداری ممنوعاند. واکسن غیرفعال نه تنها برای مادر ایمن است، بلکه آنتیبادیهای محافظتکننده از طریق مشیم به جنین نیز منتقل شده و نوزاد را در ماههای اول عمر، زمانی که هنوز برای واکسیناسیون योगی نیست، محافظت میکند.»
نقش واکسن در پیشگیری از سویههای کشنده
رئیس بیمارستان امام رضا (ع) بجنورد در تکمیل این مطلب اشاره کرد: «واکسن آنفلوآنزا اگرچه از تمام عفونتهای تنفسی جلوگیری نمیکند، اما به طور خاص در برابر سویههای ویروسی که پتانسیل ایجاد عوارض شدید، بستریسازی و مرگ را دارند، محافظت موثری فراهم میآورد. واکسیناسیون سالانه، استراتژی موثرترین بهداشت عمومی برای کاهش بار بیماری و حفظ ظرفیت درمانگاهی در فصل سرما است.»
جمعبندی و توصیه نهایی
با توجه به توضیحات علمی ارائهشده، واکسن آنفلوآنزا ابزاری ایمن، موثر و ضروری برای پیشگیری از بیماری و عوارض جدی آن است. بازنویسی شایعات بیبुनیاد با دادههای علمی، گام مهمی در جهت ارتقای پوشش واکسیناسیون و سلامت جامعه است. مشورت با پزشک خانواده یا مراجع بهداشت-درمانی برای تعیین بهترین زمان و نوع واکسن، اقدام هوشمندانهای برای حفاظت از خود و اطرافیان است.
<<>>


