راهنمای کامل تغذیه سالم در پیادهروی اربعین توصیههای کارشناس بهداشت برای زائران, پیادهروی اربعین حسینی یکی از پرشورترین و در عین حال سختترین مراسم دینی است که نیاز به مدیریت هوشمندانه تغذیه دارد تا زائران بتوانند با انرژی کامل و بدون مشکلات گوارشی این مسیر را طی کنند.

فرشته فزونی، رییس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت، در گفتگو با خبرگزاری بهداشت نیوز، دستورالعملهای جامع و کاربردی را برای حفظ سلامت بدنی در طول این سفر معنوی تشریح کرده است.\اصول کلی تغذیه در مسیر اربعینبر اساس توصیههای کارشناس تغذیه، افراد باید با توجه به شرایط جسمانی خود و با رعایت اصل اعتدال، از غذاهای سالم، تازه و بهداشتی استفاده کنند.

همچنین زائران باید از نگهداری غذاهای پخته شده بیش از دو ساعت در دمای محیط، گرم کردن مکرر غذا (بیش از یک بار) و مصرف غذاهای مانده برای وعدههای بعد، به شدت پرهیز کنند.\ایمنی غذایی و ظروف مصرفییکی از هشدارهای مهم، اجتناب از خرید و مصرف غذاهای سرو شده در ظروف باز و معرض گرد و غبار و آلودگیهای محیطی است.

برای پیشگیری از انتقال بیماریهای عفونی، استفاده از ظروف یکبار مصرف و شخصی شامل بشقاب، قاشق، چنگال و لیوان، برای هر زائر الزامی است. اشتراکگذاری ظروف غذایی در میان زائران، ریسک ابتلا به عفونتهای گوارشی را به شدت افزایش میدهد.\مدیریت مصرف آب و مایعات کلید پیشگیری از کمآبیرییس گروه بهبود تغذیه توصیه میکند زائران از آب بستهبندی بهداشتی و نوشیدنیهای کمشکرب و کمنمک استفاده کنند.

برای تشویق به مصرف بیشتر آب، افزودن برشهای لیموترش، خیار، تخم شربتی، خاکشیر، نعناع، عرق بیدمشک یا گلاب به آب، راهکاری طبیعی و مفید است.\نوشیدنیهای ممنوعه و تشنگیآورمصرف نوشابههای گازدار، قهوه، چای پررنگ و سایر نوشیدنیهای حاوی کافئین و شکر بالا، از دلایل اصلی تشدید تشنگی و از دست رفتن آب بدن محسوب میشوند.

همچنین غذاهای دیر هضم، چرب، شور، گوشتهای فرآوری شده و مواد غذایی نیمهآماده پر از ادویه، به دلیل فشار بر سیستم گوارش و افزایش نیاز بدن به آب، برای طولانیترین پیادهروی سال مناسب نیستند.\مصرف میوه تعادل بین سود و قندمیوهها منبع عالی تامین آب، الیاف و الکترولیتها هستند، اما به دلیل قند طبیعی بالا (فروکتز)، مصرف آنها نباید از چهار واحد در روز فراتر رود.

میوهها باید با آب سالم به خوبی شسته شده و ترجیحاً با پوست خورده شوند تا از الیاف حداکثر بهره برده شود. استفاده از لیموترش در کنار وعدههای غذایی، هضم را تسهیل و جذب آهن را افزایش میدهد.\میوههای خشک و مغزها میانوعدههای انرژیزابرای تامین انرژی بین دو وعده اصلی، حمل میوههای خشک (مانند کشمش، خرما، توت، انجیر، آلو) و مغزهای کمنمک (گردو، بادام، پسته) پیشنهاد میشود.

این مواد غذایی پرانرژی، حجم کمی دارند و منبع خوبی از چربیهای سالم، پروتئین و مواد معدنی هستند، به شرطی که به مقدار متعادل مصرف شوند.\سبزیجات پخته بهتر از خامبا وجود اهمیت سبزیجات، کارشناس تغذیه از مصرف سالاد و سبزیجات خام در مسیر پیادهروی، در صورت اطمینان ندارن از نحوه شستشو و ضدعفونیسازی کامل، ابهامی وجود دارد.

جایگزین ایمن و توصیه شده، مصرف انواع سبزی و صیفیهای پخته شده در کنار غذاهای اصلی است که هم ایمنی غذایی دارند و هم هضم آسانتری را فراهم میآورند.\لبنیات فقط پاستوریزه و بستهبندیماست کمچرب و پاستوریزه، همراه با نعناع، پونه یا گلسرخ، یکی از بهترین گزینهها برای تامین آب، پروتئین، کلسیم و تقویت سیستم ایمنی در طول مسیر است.

با این حال، مصرف هرگونه لبنیات غیرپاستوریزه مانند پنیر، کره و شیر محلی فله، به دلیل ریسک بالای انتقال برسلوز، تکلوز و سایر بیماریهای زونوتیک، به شدت ممنوع است. تنها محصولات دارای برچسب بهداشتی و بستهبندی استاندارد مجاز هستند.\توصیههای حیاتی برای بیماران مزمن (به ویژه دیابتیها)افراد مبتلا به بیماریهای خاص یا مزمن، باید قبل از سفر با پزشک معالج خود مشورت کنند تا برنامه غذایی و دارویی متناسب با شرایط مسیر تنظیم گردد.

برای بیماران دیابت، زمانبندی دقیق وعدههای غذایی و میانوعدهها، برای پیشگیری از هپوگلسمی (کمخونی قند) یا هپرگلسمی، حیاتی است. فاصله طولانی بین وعدهها علت اصلی افت ناگهانی قند خون است؛ بنابراین زائران دیابتی باید در ساعات مشخص و با نظارت، غذا و میانوعده مصرف کنند.