استئوپوروز؛ یک سونامی خاموش در آستانه بحران

معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با انتشار هشدار جدی، پوکی استخوان را تهدیدی پنهان و فزاینده برای سلامت عمومی توصیف کرد که می‌تواند بخش قابل‌توجهی از جمعیت سالمند را با عواقب وخیم روبرو سازد.

برنامه ملی کنترل؛ گامی به سوی پیشگیری عادلانه

علیرضا رئیسی در بیستمین سمینار تازه‌های استئوپوروز اعلام کرد: با اجرایی شدن برنامه ملی کنترل پوکی استخوان در شبکه مراقبت‌های اولیه سلامت، خدمات پیشگیری، تشخیص زودرس و درمان در خانه‌های بهداشت و پایگاه‌های سلامت در دسترس عموم قرار گرفته است. هدف اصلی این طرح، ارتقای دسترسی عادلانه شهروندان به خدمات درمانی و پیشگیری از شکستگی‌های ناشی از استخوان‌ریزی است.

خطر رو به رشد برای نسل‌های آینده

رئیسی با اشاره به شیب صعودی سالمندی جمعیت ایران، هشدار داد: اگر اقدامات بین‌بخشی جدی صورت نگیرد، پوکی استخوان بخش وسیعی از سالمندان را با ناتوانی جسمی، شکستگی‌های مکرر و بار مالی سنگین درمان مواجه خواهد ساخت. او تأکید کرد که نظام سلامت، سازمان‌های بیمه، دستگاه‌های شهرسازی و جامعه علمی ملزم‌اند پیشگیری و مراقبت از این بیماری را در اولویت‌های استراتژیک قرار دهند.

آمارهای نگران‌کننده ناآگاهی و عدم پیگیری

بر اساس داده‌های سال ۱۴۰۱، بیش از ۸۸ درصد افراد بالای ۵۰ سال مبتلا به استئوپوروز از بیماری خود بی‌خبرند و نزدیک به ۹۲ درصد آن‌ها هیچ‌گونه تشخیص یا درمانی دریافت نکرده‌اند. حتی در میان افراد آگاه، ۴۰ درصد درمان را به میان رها می‌کنند؛ واقعیتی که نشان‌دهنده ضعف فرهنگ عمومی و عدم تداوم مراقبت‌هاست.

اجرای طرح‌های پیشگیرانه در سطح پایلوت

برای اصلاح این وضعیت، وزارت بهداشت برنامه ادغام کنترل استئوپوروز در شبکه مراقبت‌های اولیه را در دانشگاه‌های علوم پزشکی همدان، کاشان، سیستان و بلوچستان، اراک و قزوین به‌صورت آزمایشی آغاز کرده است. همچنین گایدلاین‌های بومی‌سازی شده تشخیص و درمان ابلاغ و تا کنون ۹ دوره آموزشی تخصصی برای پزشکان عمومی و خانواده برگزار شده است.

تشکیل کمیته ملی استئوپوروز؛ هماهنگی بین‌بخشی

راه‌اندازی کمیته ملی استئوپوروز با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها و انجمن‌های علمی، گام مهمی در جهت سیاست‌گذاری هماهنگ بین‌بخشی در حوزه سالمندی و پیشگیری از شکستگی‌هاست. این کمیته با تمرکز بر ثبت و پایش دقیق موارد شکستگی، زمینه شناسایی عوامل خطر و مداخله به‌موقع را فراهم می‌آورد.