>> رژیم غذایی ضد التهاب نقش پروتئین گیاهی و فیبر در کاهش التهاب مزمن بدن >> التهاب مزمن یکی از عوامل اصلی بروز بیماریهای خطرناک مانند بیماریهای قلبی، دیابت، سرطان و سندرم متابولیک است. اگرچه التهاب واکنش طبیعی بدن در برابر آسیب و عفونت است، اما طولانی شدن این فرآیند میتواند به بافتها و أعضاء منجر شود.

پژوهشهای جدید نشان میدهد که انتخابهای غذایی، بهویژه نوع پروتئین و میزان فیبر مصرفی، تأثیر مستقیمی بر سطح التهاب بدن دارند. مطالعه گستردهای بر روی بیش از ۱۲۸ هزار مشارکتکننده یک تیم تحقیقاتی انگلیسی نتایج مطالعه خود را در آوریل ۲۰۲۵ در مجله معتبر مواد غذایی منتشر کردند.

این پژوهش بر اساس دادههای بانک اطلاعاتی پزشکی انگلستان (UK ) انجام شده که شامل اطلاعات سلامت، سبک زندگی و ژنتیک نزدیک به نیم میلیون شهروند انگلیسی است. محققان دادههای ۱۲۸ هزار و ۶۱۲ نفر از مشارکتکنندگان ۶۰ سال به بالا را که نتایج تست CRP (پروتئین واکنشی سی) در پروندههایشان ثبت شده بود، تحلیل کردند. CRP یکی از دقیقترین نشانگرهای سنجش سطح التهاب سیستمیک در بدن است.

مقایسه پروتئین حیوانی و گیاهی در دو گروه سالم و بیمار مشارکتکنندگان بر اساس سابقه ۴۳ بیماری مزمن به دو دسته تقسیم شدند افرادی که هیچ بیماری مزمنی نداشتند و افرادی که دچار دو یا چند بیماری مزمن همزمان بودند (متیموربیدیتی). محققان مصرف کل پروتئین را به دو منبع حیوانی (گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخممرغ، لبنیات) و گیاهی (لوبیا، حبوبات، عدس، توفو، مغز و دانهها) تفکیک کردند.

همچنین متغیرهای گیجکننده مانند سن، جنسیت، قومیت، وضعیت اجتماعی-اقتصادیک، مصرف سیگار و الکل، و شاخص توده بدنی (BMI) در تحلیلها کنترل شدند. نتایج کلیدی پروتئین گیاهی و فیبر، دشمنان التهاب تحلیل دادهها رابطه معکوس و معناداری بین مصرف پروتئینهای گیاهی و فیبر غذایی با سطح CRP آشکار کرد. به عبارت سادهتر، هرچه افراد بیشتر از پروتئینهای گیاهی و فیبر مصرف میکردند، سطح التهاب در بدن آنها پایینتر بود.

در مقابل، مصرف بالا پروتئینهای حیوانی و پروتئین کل با افزایش سطح CRP و التهاب مرتبط بود. این ارتباط در افرادی که از چند بیماری مزمن رنج میکشیدند، بسیار قویتر و پررنگتر مشاهده شد. مکانیسم عمل سلامت روده و میکروبیوم فیبر غذایی سوخت اصلی باکتریهای مفید روده است. با تخمیر فیبر، این باکتریها اسیدهای چرب کوتاه زنجیره (مانند بیوتیرات) تولید میکنند که اثرات ضد التهابی قوی دارند و حائل روده را تقویت میکنند.

یک میکروبیوم روده سالم و متنوع مستقیماً سیستم ایمنی را تعدیل کرده و التهاب سیستمیک را کاهش میدهد. پروتئینهای گیاهی به طور طبیعی همراه با فیبر و آنتیاکسیدانها هستند، در حالی که پروتئینهای حیوانی پردازش شده اغلب با چربی اشباع و مواد پیشالتهابی همراه هستند.

استراتژیهای عملی برای کاهش التهاب با تغذیه برای بهرهبرداری از نتایج این تحقیق و کاهش التهاب مزمن، تغییرات زیر در رژیم غذایی روزانه پیشنهاد میشود جایگزینی تدریجی پروتئین در وعدههای اصلی، بخشی از گوشت قرمز و مرغ را با حبوبات (نخود، لوبیا، عدس)، توفو، تمپه یا مغز و دانهها جایگزین کنید.

افزایش تنوع فیبر از طیف وسیعی از سبزیجات، میوهها، حبوبات و غلات کامل (مانند جو، ارزن، گندم کامل) استفاده کنید تا از ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر در روز برسید. انتخاب هوشمندانه پروتئین حیوانی در صورت مصرف پروتئین حیوانی، اولویت با ماهیهای چرب (منبع اومگا-۳)، مرغ پوستگرفته و لبنیات کمچرب باشد. از گوشتهای پردازش شده (سوسیس، کالباس، برگر) پرهیز کنید.

ترکیب غذا در هر وعده سعی کنید منبع پروتئین گیاهی، فیبر و چربی سالم (روغن زیتون، آووکادو، مغز) را ترکیب کنید تا پاسخ التهابی بهینه ایجاد شود. نتیجهگیری غذا به عنوان داروی پیشگیرانه این مطالعه بزرگ مقیاس تأکید میکند که رژیم غذایی غنی از پروتئینهای گیاهی و فیبر، استراتژی موثری برای کنترل التهاب مزمن و پیشگیری از بیماریهای غیرعفونی است.

با توجه به رابطه دوطرفه بین التهاب و سلامت روده، تغذیه مبتنی بر گیاهان نه تنها التهاب را کاهش میدهد، بلکه ریشهیابی مشکل را از سطح میکروبیوم روده هدف قرار میدهد. تغییرات کوچک و پایدار در سبد غذایی میتواند در درازمدت اثرات عمیقی بر طول عمر و کیفیت زندگی داشته باشد. >>