هشدار افزایش کووید-۱۹ در ایران ضرورت رعایت پروتکلهای بهداشتی و استفاده از ماسک, مسئولان بهداشتی در ایران با انتشار دستورالعملهای جدید، از افزایش گردش ویروس کرونا درหมجتمع خبر دادهاند. بر اساس گزارشهای سامانههای دیدهبانی وزارت بهداشت، نرخ ابتلا به کووید-۱۹ در هفتههای اخیر از ۲ درصد به ۴ درصد رسیده است.

اگرچه این افزایش از نظر حجم و شدت مورد نگرانی جدی قرار نگرفته، اما به منظور حفظ آمادگی نظام سلامت و پیشگیری از گسترش وبا، تدابیر پیشگیرانه مجدداً الزامآور شده است. دستورالعملهای وزارت بهداشت به دانشگاههای علوم پزشکی معاونت بهداشت وزارت بهداشت در نامهای به دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور، بر اجرای دقیق اقدامات مراقبتی و آموزشی تأکید کرده است.

تحلیل وضعیت اپیدمیولوژیک ویروسهای تنفسی دکتر علیرضا ناجی، رئیس مرکز تحقیقات ویروسشناسی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، افزایش فعالیت ویروسهای تنفسی بهویژه کووید-۱۹ و آنفلوانزا را تایید کرد. وی بیان داشت که سازمان جهانی بهداشت هرچند کووید را از حالت خطرناک خارج کرده، اما این بدان معناست که ویروس از بین رفته است. الگوی شیوع آنفلوانزا نیز تغییر کرده و اکنون در فصول غیردم نیز دیده میشود.

چالشهای دادههای دقیق و کاهش تستگیری ناجی به ابهام در ارزیابی دقیق خطر افزایش شیوع اشاره کرد و علت اصلی را کاهش چشمگیر تعداد تستهای انجامشده در مقایسه با دورههای پیشین دانست.

توصیههای پیشگیری ماسک، بهداشت دستی و فاصلهگذاری متخصصان بر ادامه تدابیر ساده اما موثر تأکید دارند. استفاده از ماسک در مترو، اتوبوس و اماکن شلوغ و سربسته، شستشوی مکرر دستها و رعایت فاصله اجتماعی در جمعیتها، مؤثرترین راهکارهای کاهش انتقال ویروس هستند. این اقدامات نه تنها فرد را محافظت میکنند، بلکه حصار ایمنی برای گروههای مستعد مانند سالمندان، کودک و افراد با ایمنی ضعیف ایجاد میکند.

وضعیت واکسیناسیون و ضرورت بهروزرسانی واکسنها دکتر ناجی به چالشهای واکسیناسیون در سال گذشته اشاره کرد؛ از جمله ورود محدود واکسنهای آنفلوانزا خارجی، عدم اعتماد عمومی به واکسنهای داخلی و میزان پوشش واکسنگیری پایین در کادرهای بهداشتی. وی بر ضرورت شفافسازی ایمنی و اثربخشی واکسنهای داخلی توسط وزارت بهداشت برای افزایش اعتماد عمومی تأکید کرد.

داروهای موثر در مدیریت بیماری پکسلووید به عنوان داروی کلیدی در پیشگیری از پیشرفت بیماری به حالت شدید و کاهش بستریسازی در گروههای پرریسک معرفی شد. فراهمسازی و دسترسپذیری این دارو نیازمند برنامهریزی و نظارت دقیق وزارت بهداشت است. سویههای در حال گردش و بر اساس رصدهای جهانی، سویههای فرعی اومیکرون نظیر و در حال حاضر غالب هستند.

این سویهها دارای جهشهای پروتئین اسپایک هستند که انتقالپذیری بالا و توانایی فرار از ایمنی بدن را فراهم میآورند، هرچند شدت بیماریزایی آنها در مقایسه با گونههای اولیه کمتر ارزیابی شده است. این ویژگیها تداوم تهدید برای سلامت عمومی را ضروری میسازد. آمادگی مداوم در برابر تحولات ویروس ویروس کرونا همانند آنفلوانزا به صورت فصلی و مداوم با ما خواهد بود.

اگرچه بهروزرسانی منظم واکسن بر پایه سویههای جدید ممکن است از نظر اقتصادی چالشبرانگیز باشد، اما حفظ استراتژیهای انعطافپذیر، تامین دارو و تقویت زیرساختهای رصد برای مواجهه با احتمالی افزایش ناگهانی شیوع، اولویت نظام بهداشت است.