هشدارهای حیاتی برای والدین پیشگیری از مسمومیت با مواد شوینده و بلع اجسام خارجی در کودکان, دکتر هادی جعفریتبار، عضو هیئت علمی دانشگاه و متخصص گوارش کودکان، در گفتگو با خبرگزاری بهداشت نیوز هشدارهای جدیای را درباره خطرات مواد شیمیایی خانگی و اجسام خارجی برای کودکان صادر کرد. ایشان تأکید کرد که آگاهی والدین و ایجاد محیط امن، ستون فقرات پیشگیری از حوادث ناگهانی است.

خطرات پنهان مواد قلیایی در خانه؛ چرا بازها خطرناکتر از اسیدها هستند؟ دکتر جعفریتبار توضیح داد که مواد سوزاننده به دو دسته اسیدی و قلیایی (باز) تقسیم میشوند. برخلاف تصور رایج، بازها مانند لولهبازکنها، جرمگیرها و جوهر نمک، خطرناکتر از اسیدها عمل میکنند.

اسیدها نکروز انعقادی ایجاد کرده و نفوذ عمیق را محدود میکنند، در حالی که بازها نک میعانی میسازند و تا عمق بافتها نفوذ کرده، آسیبهای گستردهتری به مری، معده و دستگاه گوارش وارد میآورند. دلیل آسیبپذیری بالا کودکان زیر ۵ سال کودکان در سنین پایین (بهویژه زیر ۵ سال) ذاتاً کنجکاو هستند و با دهان و لمس کشف میکنند.

این ویژگی تکاملی، در کنار سهلانگاری برخی والدین در نگهداری مواد سمی، احتمال وقوع سوختگیهای شیمیایی را به شدت افزایش میدهد.

مواد خطرناک که باید کاملاً خارج از دسترس کودکان باشند متخصص گوارش کودکان به والدین توصیه کرد که موارد زیر را در قفسههای قفلدار و در ارتفاع نگهداری کنند داروهای پیلینگ و میخچه شویندههای سبزی و مواد ضدعفونیکننده قوی لولهبازکنهای شیمیایی و جوهر نمک این مواد ترکیبات شیمیایی دارند که سوختگیهای عمیق و غیرقابلعلاج ایجاد میکنند.

اقدامات اضطراری در صورت بلع مواد قلیایی یا اسیدی در صورت شک به بلعیدن این مواد، دکتر جعفریتبار به شدت از هرگونه اقدام خودسرانه (مانند وادار کردن به استفراغ یا دادن شیر/نوشابه) منع کرد، زیرا میتواند آسیب را تشدید نماید. تنها اقدام صحیح، انتقال فوری کودک به نزدیکترین مرکز پزشکی مجهز است.

بلع اجسام خارجی یک تهدید بیصدا اما مرگبار بررسیهای دکتر جعفریتبار نشان میدهد که بلع اجسام خارجی شایعترین در بازه سنی ۶ ماه تا ۳ سال (و گاهی تا ۵ سال) است. کودکان با اختلالهای تکاملی یا عصبی، ریسک بالاتری دارند.

اجسام رایج شامل سکهها و قطعات اسباببازی کوچک تیلهها و هسته میوهها بطریهای سکهای (بسیار خطرناک) آهنربا، سوزن، سنجاق قفلی و اجسام نوکتیز خطر مرگبار بطریهای سکهای و آهنربا بطریهای سکهای موجود در اسباببازی، چراغهای قوه و ساعتهای مچی، اگر در مری گیر کنند، در کمتر از یک ساعت باعث سوراخ مری و عوارض جانبین میشوند.

آهنربا نیز در صورت بلعیدن، میتواند بخشهایی از روده را به هم چسبانده و سوراخ روده را به دنبال داشته باشد که نیازمند جراحی سنگین است. ایشان توصیه کرد کودکان زیر ۴ سال به آهنربا دسترسی نداشته باشند. زمان مراجعه به پزشک و امکانات درمان در صورت شک در بلعیدن اجسام نوکتیز، بطری یا آهنربا، مراجعه فوری به بیمارستان برای انجام آندوسکوپی ضروری است.

دکتر جعفریتبار از امکانات پیشرفته و کادر متخصص بیمارستان کودکان سودمند برای مدیریت این موارد اضطراری نام برد. خلاصه توصیههای طلایی برای والدین مواد شیمیایی را قفل کنید، اسباببازیهای حاوی بطری یا قطعات کوچک را از دسترس کودکان دور کنید، و در هرگونه حادثه، به جای درمانهای سنتی، بلافاصله به مرکز درمانی مراجعه نمایید.