راهنمای جامع پیشگیری و درمان عفونتهای واژینال توصیههای تخصصی دکتر شهرزاد زادهمدرس, عفونتهای واژینال از شایعترین دغدغههای بهداشتی زنان در تمام سنین محسوب میشوند که با شناخت صحیح و اقدامات درمانی مناسب، بهویژه در مراحل اولیه، قابل کنترل و درمان هستند.

دکتر شهرزاد زادهمدرس، متخصص زنان و زایمان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در گفتوگویی با بهداشت نیوز، نکات کلیدی درباره شناخت، پیشگیری و درمان این عفونتها را تشریح کرده است.\انواع عفونتهای واژینال و مکانیزم بروز آنهادکتر زادهمدرس توضیح میدهد که عفونتهای واژینال به دو دسته اصلی تقسیم میشوند.

اختلال تعادل طبیعت محیط واژن بروز یابند.

محیط واژن بهصورت طبیعی میزبان باکتریهای مفید (لکتوباسیل) است که با تولید اسید لاکتیک، را در سطح اسیدی (حدود ۳.۸ تا ۴.۵) نگه میدارند و از رشد بیش از حد میکروارگانیسمهای مضر جلوگیری میکنند.

اختلال در میکروفلورا واژینال ذکر میکند\ مصرف طولانیمدت آنتیبیوتیکها که باکتریهای مفید را از بین میبرند.

تغییرات هورمונالی (مانند بارداری، منوپاژ یا مصرف قرصهای پیشگیری). بیماریهای سیستمیک مانند دیابت و مشکلات کبدی. عدم رعایت بهداشت صحیح یا استفاده از محصولات بهداشتی نامناسب. پوشیدن لباسهای زیر تی، تنگ و غیرنخی که رطوبت و گرما را حبس میکنند.\نکات طلایی در درمان خوددرمانی خطرناک استیکی از تأکیدات جدی دکتر زادهمدرس، هشدار در برابر روشهای خودسرانه و سنتی درمان است.

استفاده از سرکه، جوش شیرین، آبگندم یا محلولهای ضدباکتری قوی برای شستشوی داخلی واژن (داش) نه تنها عفونت را درمان نمیکند، بلکه با از بین بردن باکتریهای مفید و تغییرات اسیدیته، شدت بیماری را افزایش داده و ممکن است به آسیبهای جبرانناپذیر بافتهای حساس منجر شود.

آناتومی دستگاه تناسلی زن بهگونه است که عفونتهای نواحی پایین (واژن و دهانه رحم) در صورت عدم درمان کامل، میتوانند به سمت لولههای رحم، مبیضها و حفره بطن بالا روند و باعث التهاب پلوید (PID)، بیمیلی، نابودی لولهها و از بین رفتن باروری شوند.\استراتژی درمان استانداردبر اساس توصیههای علمی، درمان باید بر پایه تشخیص دقیق نوع عفونت (قارچی، باکتریایی، ویروسی یا پارازیتی) توسط پزشک متخصص و با تجدید نظر در تاریخچه پزشکی بیمار برنامهریزی شود.

برای عفونتهای قارچی خفیف و یگانه، اغلب داروهای موضعی (قارچکشهای واژینال) یا گاهی داروهای خوراکی تکدوز کفایت میکند. اما در موارد بازگشتی (چهار بار یا بیشتر در سال) نیاز به یک پروتکل درمانی طولانیمدت و داروهای نگهدارنده برای پیشگیری از عود است.

همچنین در عفونتهای جنسی، درمان همزمان هر دو شریک الزامی است تا از عفونت مجدد جلوگیری شود.\\اولویت با پیشگیری سبک زندگی و بهداشت فردیپیشگیری همواره ارزانتر، راحتتر و موثرتر از درمان است. دکتر زادهمدرس مجموعهای از دستورالعملهای بهداشتی را که نقشनि در حفظ سلامت ناحیه تناسلی دارند، توصیه میکند\ انتخاب لباس زیر حتماً از لباسهای زیر پنبهای، ş و هواپذیر استفاده کنید.

نایلون و پارچههای سنتتی مانع تبخیر عرق شده و محیط ایدهآل برای رشد باکتری و قارچ ایجاد میکنند. بهداشت توالت پس از ادرار یا مدفوع، تمیز کردن ناحیه باید بهصورت از جلو به عقب باشد تا باکتریهای روده به سمت واژن و مجاری ادرار منتقل نشوند. استفاده از دستمالهای معطر، رنگی یا چوبین توصیه نمیشود. شستشو استفاده از صابونهای قلیایی قوی، شاورژلهای پرعطر و داشهای واژینال ممنوع است. شستشو با آب لرم یا خنک برای ظاهره کفایت میکند.

واژن عضو خودتمیزکنندهای است و نیازی به شستشوی داخلی ندارد. مدیریت رطوبت بلافاصله پس از شنا، ورزش یا تعریق زیاد، لباسهای خیس و رطوبتزده را تعویض کنید. مراقبت در دوران قاعدگی پدهای بهداشتی، تامپون یا کاپهای قاعدگی باید بهصورت منظم (هر ۴ تا ۶ ساعت) تعویض شوند. کاپهای قاعدگی قابل استفاده مجدد باید با آب و صابون ملایم بهدقت شسته و کاملاً خشک شوند.

رابطه جنسی ایمن استفاده از کاندوم مانع انتقال اکثر عفونتهای جنسی است و نقش مهمی در حفظ میکروبیتا واژینال ایفا میکند.\\علائم هشداردهنده متى باید مراجعه کرد؟وجود ترشحات غیرعادی (پوستی، پنیری، سبز، زرد یا بوی بد)، خارش و سوزش شدید، قرمزی و تورم لابیا، درد در حین رابطه جنسی یا ادرار، و درد کمر یا زیر شکم، علائم نیازمند بررسی پزشکی هستند.

اگر به این علائم، تب بالا، بیحسی یا علائم سیستمیک دیگر اضافه شود، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است، چون نشانه گسترش عفونت و احتمال نیاز به درمانهای پراکتیو یا بستری است.\در پایان، احترام به فیزیکولوژی طبیعی بدن، اجتناب از خوددرمانی، بازدیدهای دورهای سالانه از پزشک زنان و زایمان و التزام به اصول بهداشت فردی، ستونهای اصلی حفظ سلامت واژینال و پیشگیری از عوارض بلندمدت ناشی از عفونتهاست.