در نشست «واکاوی تخصصی آینده اینترنت در ایران؛ در جستجوی مسیری برای همگرایی» که توسط آزمایشگاه داده و حکمرانی با همکاری خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اظهار داشت که اینترنت ایران در دولت جاری علی‌رغم سال‌های قبل هیچ قطعی نداشته است.

این نشست با وجود «امیر لاجوردی»، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، «نیما قاضی»، رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران، «محمدصادق امامیان»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امیرکبیر و هم‌بنیان‌گذار اندیشکده حکمرانی شریف و «محمد کشوری»، مدیرگروه علمی-تحلیلی طیف، همراه می بود.

«امیر لاجوردی»، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی درخصوص دومین گزارش منتشرشده از سوی انجمن تجارت الکترونیک تهران با گفتن «حالت اینترنت ایران»، انتقاداتی درخصوص منبع های این گزارش و قیاس آن با کشورهای دیگر داشت. به حرف های او، وقتی اینترنت ایران باید با کشورهای دیگر قیاس بشود که از همه آن‌ها اطلاعات شفافی در بستر اینترنت وجود داشته باشد.

لاجوردی دراین‌خصوص او گفت: «بعد از این که اولین گزارش تجارت الکترونیک انتشار شد، برای پشتیبانی و شراکت اظهار آمادگی کردیم که با گزارش دوم انجمن تجارت الکترونیک روبه رو شدیم. مهم است که گزارش سیاسی و رسانه‌ای انتشار می‌بشود یا گزارش جامع و علمی.»

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با مهم دانستن او گفت و گو پهنای باند، اظهار داشت که این نوشته در گزارش انجمن تجارت الکترونیک به‌نادرست نقل شده است و پهنای باند نه‌تنها افت اشکار نکرده، بلکه مدام افزایش هم داشته است.

او در ادامه فرمود: «عدد مندرج در گزارش امکان پذیر مربوط به ترافیک باشد و او گفت و گو پهنای باند و ترافیک متفاوت است. در بازی فوتبال سوریه و ایران، پیک ترافیک ۵۰ گیگابیت بر ثانیه بوده است.»

لاجوردی با انتقاد بر سنجه‌های انجمن تجارت الکترونیک فرمود: «ما در سازمان مقررات سنجه‌های بسیاری برای اپراتورهای گوناگون داریم و بر پایه این سنجه‌ها برسی می‌کنیم. درخصوص این که ایران در شاخص شدت رتبه پنجاه را به‌دست آورده است، با بازدید زیاد تر می‌بینیم که ۴۷ سرزمین از این لیست از کلادفلر منفعت گیری می‌کنند. برنامه برسی‌ها، برنامه درستی نیست و باید با همه شاخص‌ها برسی بشود. این چنین باید کشوری مورد قیاس قرار بگیرد که از آن داده و اطلاعات شفافی وجود داشته باشد.»

«قطعی اینترنت نداشتیم»

لاجوردی درخصوص عدم قطعی اینترنت او گفت: «اینترنت در دولت جاری اصلاً قطع نشد. در سال قبل، برخلاف سال‌های پیش، ما اینترنت را قطع نکردیم و مدام آماده همکاری هستیم؛ به‌شرط این که به‌صورت دقیق، علمی و جامع در رابطه اطلاعات او گفت و گو و تبادل نظر کنیم.»

لاجوردی افزود: «نزدیک به ۳۰۰ هزار سایت کاربران ایرانی را تحریم کردند. ازاین‌رو، تعداد بسیاری از کاربران ایرانی برای منفعت گیری مجاز هم ملزم به منفعت گیری از فیلترشکن می باشند. فردای آن روز، گزارش انجمن را برسی کردیم و پافشاری داشتیم که تعداد بسیاری از این سایت‌ها تحریمی بوده است. این چنین از بین ۱۰۰ سایتی که بازدید شده می بود، ۳۰ سایت در لیست تحریمی‌ها می بود که به این قضیه اشاره‌ای نشده می بود. نزدیک به ۳۷ سایت، سایت‌های فیلتری بودند و تعداد بسیاری از آنان محتواهای غیراخلاقی داشتند. در وهله برسی باید جامع و کامل بودن را مراعات کنیم.»

معاون وزیر ارتباطات درخصوص همکاری با قسمت خصوصی و رقم‌زدن توانایی کاربری بهتر فرمود: «قسمت خصوصی می‌تواند در برسی توانایی کاربری پشتیبانی کند. توانایی کاربری تعداد بسیاری از داده‌ها دست ما نیست، اما کیفیت تعداد بسیاری از سرویس‌ها و داده‌ها در اختیار وزارت ارتباطات است که می‌تواند پشتیبانی کند. قسمت خصوصی یا انجمن باید تحقیق تخصصی برای صدمه و مزایای این نوشته داشته باشد و ما در جلسات قبل از قسمت خصوصی برای این تعامل دعوت کرده بودیم. قسمت خصوصی می‌تواند در این وهله پشتیبانی کند و قسمت کوچکی از داده‌های خود را در اختیار وزارت ارتباطات بگذارد. مطابق گزارش‌های حاضر، ۹۶ درصد مردم درحال منفعت گیری از فیلترشکن می باشند؛ اما اصلاً اشکار نیست که این درصد بر پایه چه شاخص‌ها و فاکتورهای برسی تعیین شده است.»

قسمت خصوصی به‌جستوجو راهی برای تعامل و همکاری

«نیما قاضی»، رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران، در این نشست به محدودیت اطلاعاتی که قسمت خصوصی به آن‌ها دسترسی دارند، اشاره کرد و او گفت: «ما چندین دفعه خواست دادیم و خواستار این بودیم که درخصوص فیلترینگ شفاف‌سازی صورت بگیرد و در دسترس عموم قرار بگیرد؛ اما به این خواست ما هیچ توجهی نشد.»

او بر پیچیدگی‌های تعداد بسیاری که درخصوص اینترنت وجود دارد، پافشاری کرد و افزایش ابهام و پیچیدگی را در راستای اتفاقات سال قبل دانست. قاضی یکی از اهداف مهمی که انجمن تجارت الکترونیک جستوجو می‌کند، پیداکردن راهی برای تعامل و همکاری دانست. این چنین درخصوص مقصد انتشار کردن گزارش دوم از حالت اینترنت اظهار داشت که به‌جستوجو تعامل و راهی برای همکاری هستیم تا به بهبود حالت پشتیبانی کنیم.

او درخصوص چالش‌هایی که پلتفرم‌ها و کسب‌وکارها به‌علت فیلترینگ با آن روبه رو می باشند، او گفت: «ما با حجم تعداد بسیاری از سایت‌های فیلترشده روبه رو هستیم. در این بین، سایت‌هایی می باشند که از قیمت بازار بالایی برخوردارند و از منبع های مهم برای تعداد بسیاری از متخصصین و کسب‌وکارها محسوب خواهد شد. منفعت گیری از این منبع های تبدیل افت زمان، افزایش شدت و بهبود کیفیت توانایی کاربر شد.»

قاضی درمورد اهمیت توانایی کاربری افزود: «این سایت‌ها ابزاری می باشند که تعداد بسیاری از افراد از آن‌ها منفعت گیری می‌کنند. هیچ ابزاری وجود ندارد تا ما اظهار کنیم که از این سایت‌ها به‌گفتن ابزارهای فنی منفعت گیری می‌کنیم و امکان گزارش نیست. ما چندین دفعه تلاش کرده‌ایم به این نوشته بپردازیم، اما اصلاً دقت همگان را جلب نکرد و همکاری و تعاملی دیده نمی‌بشود. چیزی که بر کسب‌وکارها تأثیر می‌گذارد، توانایی کاربری است که چالش بزرگی را به‌وجود می‌آورد و تبدیل مهاجرت گسترده نیروها می‌بشود.»

«محمد کشوری»، مدیرگروه علمی-تحلیلی طیف، فیلترینگ اعمال‌شده را به سه دسته «شبکه‌های اجتماعی»، «سایت‌های مهم خارجی که منبع های می باشند» و «فیلترینگ داخلی» تفکیک کرد و با اهمیت ترین آن‌ها را فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی به‌علت جامعه مصرف‌کننده و حجم منفعت گیری دانست.

او ضمن پافشاری بر عدم شفاف‌سازی فیلترهای اعمال‌شده و اهمیت ابعاد سیاسی آن او گفت: «یک سال و نیم است که ناظر این فیلترینگ هستیم و تبعات تعداد بسیاری در ابعاد گوناگون به‌وجود آورده است. اجماع سیاسی برای چالش‌ها و مانع ها حاضر وجود ندارد و راه‌حلی از سوی هیچ‌کس اراعه نمی‌بشود. این چنین مسئولین دولت پاسخگو نیستند؛ درحالی‌که این افراد به‌وضوح و با افتخار به دورزدن پلتفرم‌های فیلترشده می‌پردازند.»

کشوری درخصوص پهنای باند و مسائل حاکمیت‌گریز او گفت: «در رابطه پهنای باند بین‌الملل مشکل سخت‌افزاری وجود ندارد، اما حساسیت‌های تعداد بسیاری از نظر سیاسی وجود دارد. اگرچه یک‌سری سایت‌ها و سرویس‌ها ابزارهای حاکمیت‌گریز می باشند و ما نمی‌توانیم آن‌ها را تفکیک کنیم، اما همین سرویس‌ها و پروتکل‌ها مشکلاتی در سرویس‌های داخلی تشکیل می‌کنند.»

در آخر، مدیرگروه علمی-تحلیلی طیف به اهمیت شفاف‌سازی درخصوص فیلترینگ اشاره کرد و گزارش‌های معتبری که به این نوشته پشتیبانی می‌کنند، مهم دانست؛ این چنین از آن به‌گفتن راهی برای تعامل بین قسمت دولتی و خصوصی یاد کرد.