۱۱ راه برای تقویت قدرت نه گفتن
آیا نه گفتن حتی در مقابل خواستههای غیرمنطقی برایتان دشوار است؟ اگر نتوانید به دیگران نه بگویید، باید همیشه برتریهای دیگران را به برتریهای خودتان ترجیح دهید. وقتی به خواسته دیگران جواب مثبت میدهید که خواسته موردنظر معقول و شدنی باشد یا آن خواسته را برای جبران محبتهای دوستتان انجام دهید. اما اگر همیشه از ترس نه گفتن به خواستهی دیگران جواب مثبت میدهید، اکنون دیگر زمان تحول است. برای افزایش قدرت نه گفتن با ادامهی این مقاله همراه باشید.
جعبه ابزار نه گفتن: جملاتی که برای نه گفتن میتوانید استفاده کنید
نه ساده و مستقیم (برای خواستههای غیرمنطقی)
• «متأسفانه اکنون امکانش را ندارم.»
• «ممنون که به فکر من بودی، اما نمیتوانم این کار را قبول کنم.»
• «نه، متشکرم.»
نه همراه با درخواست زمان (برای هنگامی که تحت فشار هستید)
• «اجازه بده برنامهام را چک کنم و به تو خبر بدهم.»
• «اکنون نمیتوانم تصمیم بگیرم، باید مقداری در موردش فکر کنم.»
نه همراه با نظر جایگزین (برای هنگامی که دوست دارید پشتیبانی کنید)
• «من نمیتوانم در اسبابکشی کمکت کنم، اما خوشحال میشوم در چیدن وسایل خانه جدیدت پشتیبانی کنم.»
• «این هفته زیاد شلوغم، اما نظرت چیست هفته آینده با هم این کار را انجام دهیم؟»
۱. قبول کنید که نمیتوانید هر کاری را انجام دهید
احتمالا بله گفتنتان به دیگران باعث شده است تا هیچ زمانی برای خودتان نداشته باشید. آیا نمیتوانید به خواسته دوستتان که برای اسبابکشی از شما پشتیبانی میخواهد، نه بگویید؟ آیا نمیتوانید به خواسته مدیرتان که کاری خارج از نزدیک به مأموریتهایتان را از شما میخواهد، نه بگویید؟ میتوانید با یک نه گفتن ساده خود را از این شرایط خلاص کنید. اگر جواب مثبت به خواسته دیگران زمانی برای خودتان باقی نگذاشته، تصمیم بگیرید از این به بعد به هر خواسته غیرمعقولی جواب نه بدهید.
۲. از فکر خودخواه شدن نترسید
احتمالا پیش خودتان فکر کنید که با نه گفتن به دیگران به فردی خودخواه تبدیل میشوید. فرد خودخواه همیشه به دیگران جواب منفی میدهد و فقط به خودش فکر میکند. به خودتان بگویید که خودخواه نیستید. اگر خواسته غیرمنطقی فردی را رد کردید و او شما را خودخواه خواند، بهتر است رابطهتان را با آن فرد اصلاح کنید. با نگاهی به قبل و همه جوابهای مثبتی که به دیگران دادهاید، میتوانید بفهمید که خودخواه نیستید.
پیشنهاد مطالعه: ۳ استراتژی ساده مدیریت زمان برای همه_دیدانگار
۳. بپذیرید که نمیتوانید همه را در زندگی راضی و خوشحال نگه دارید
شما نمیتوانید همهی افرادی را که در زندگیتان هستند، راضی و خوشحال نگه دارید و باید خط قرمزی برای دیگران قائل شوید. احتمالا فکر کنید که با نه گفتن و نومید کردن دیگران، احترام آنها را از دست میدهید، ولی اینگونه نیست. اگر فردی گمان کند شما به همهی خواستههایش جواب مثبت میدهید، احتمالا بخواهد با خواستههای غیرمنطقی از شما سوءاستفاده کند. به افرادی که واقعا برایتان مهماند، اهمیت اختصاصیای بدهید و تلاش کنید آنها را خوشحال نگه دارید.
۴. به جنبههای مثبت «نه گفتن» توجه کنید
ناچار نیستید که به «نه» به گفتن یک چیز بد نگاه کنید. هر گاه به درخواستی نه بگویید، میتوانید به کارهای دیگر بله بگویید که مزایای بسیاری برایتان دارد. با این روش بعد از جواب منفی، کمتر حس گناه میکنید. به گفتن مثال ببینید که با نه گفتن چه چیزهایی به دست میآورید:
- به جای انجام کاری که به آن علاقهای ندارید، میتوانید زمان بیشتری را با دوستان و خانوادهتان بگذرانید و از آن لذت ببرید.
- با این کار به خودتان، تفریحاتتان و کارهایی که دوست دارید، بله میگویید.
- به زندگی آرام و چیزهای مهم اطرافتان بله میگویید، نه افرادی که کماهمیتترند.
- میتوانید به کارهای منطقی و مشابه با خودتان بله بگویید و ناچار نخواهید شد که برای عدم توانمندیتان در نه گفتن، بیشتر از اندازه کار کنید یا کارهایی انجام دهید که به شما ارتباطی ندارد.
۵. علت ناراحتیتان از نه گفتن را کشف کنید
چرا با جواب منفی به دیگران حس ناراحتی میکنید؟ آیا میترسید که فرد روبهرو دیگر با شما سخن نگوید؟ آیا فکر میکنید که با دادن جواب منفی، فردی خودخواه به نظر میآیید؟ هنگامی بفهمید دقیقا چه چیزی علت ناراحتیتان میشود، میتوانید منطقیتر به شرایط نگاه کنید. اگر میترسید با نه گفتن به یک فرد، توجهاش را از دست بدهید، زمان آن است که در رابطهتان با آن فرد تجدید نظر کنید.
۶. راه حلهای گوناگون بله گرفتن را بشناسید
بعضی اوقات اوقات دیگران با راه حلهای مختلفی شما را فریب خواهند داد تا به خواستهشان جواب مثبت بدهید. هنگامی که این راه حلها را بشناسید، راحتتر میتوانید به خواستههای غیرمنطقی دیگران نه بگویید. برخی از راه حلهایی که باعث خواهد شد برخلاف میلتان جواب مثبت بدهید، عبارت هستند از:
- قلدری کردن: بعضی اوقات دیگران تلاش میکنند تا با قلدری، بدجنسی یا بیادبی از شما جواب مثبت بگیرند. باید در این اوقات با خونسردی و بیتوجهی به لحن بیادبانهی آنها جواب منفی بدهید.
- ناله کردن: فرد با ناله و شکایت و حتی بدون خواسته به طوری حرکت میکند تا شما داوطلبانه به او پشتیبانی کنید. در این اوقات بهتر است نگرانیتان را عوض کنید. مدتی با آن فرد ارتباط نداشته باشید یا به او بگویید از اینکه در این حالت قرار گرفته است، ناراحتید.
- تشکیل عذاب وجدان: برخی تلاش میکنند تا با گفتن چیزهایی مانند این که هیچگاه پشتیبانی نمیکنید یا در تنگنا پشتش را خالی میکنید در شما عذاب وجدان تشکیل کنند. در این اوقات با اسایش، دفعات قبلی که به او پشتیبانی کردهاید را یادآوری کنید و بگویید این بار قضیه فرق میکند و نمیتوانم به شما پشتیبانی کنم.
- تعریف و تمجید: امکان پذیر فردی با تعریف کردن از شما و گفتن این که «چه مقدار شما در انجام فلان کار بسیار هستید» یا «چه فرد باهوشی هستید»، از شما چیزی بخواهد. در این اوقات از تعریف و تمجید فرد روبهرو شرمنده یا جوگیر نشوید و جواب مثبت ندهید.
۷. با آرامش سخن بگویید
تلاش کنید تا صدایتان همانند وقتی باشد که از پشت تلفن سخن میگویید. با آرامش، محکم و آشکار سخن بزنید. اگر در صدایتان احساسات، ناراحتی یا تردید باشد، فرد روبهرو از این ضعفتان استفاده میکند و میکوشد تا شما را استثمار کند. اگر آرامش در صدایتان آشکار باشد، فرد روبهرو میفهمد که شما فرد معقولی هستید و امکان دارد بعضی اوقات هم نه بگویید. اگر صدایتان را بالا نبرید یا صدایتان غمگین به نظر نیاید، گمان بیشتری دارد که فرد روبهرو توضیحاتتان را بپذیرد.
پیشنهاد مطالعه: تاثییر لنگر انداختن؛ نقش آن در تصمیمگیریهای ما + راه مقابله_دیدانگار
۸. برای افزایش قدرت نه گفتن زبان بدن را جدی بگیرید
سرتان را بالا بگیرید و بازوان خود را در کنار بدنتان قرار دهید و با حالات دستتان بر روی حرفهایتان پافشاری کنید. زمان نه گفتن در چشمهای فرد روبهرو نگاه کنید. با دستانتان یا چیزی بازی نکنید و در رابطه تصمیمتان دودل نباشید. دستان خود را جلوی سینهتان جمع نکنید یا طوری برخورد نکنید که انگار از تصمیمتان غمگین هستید و میتوان نظرتان را تغییر داد.
۹. بیشتر از اندازه عذرخواهی نکنید
اگر از اینکه نمیتوانید جواب مثبت بدهید، واقعا غمگین و متأسف هستید، فقط یک «متأسفم» ساده بگویید. با عذرخواهی بیشتر از اندازه، عدم قاطعیت و ضعف شما آشکار میشود. در این حالت فرد روبهرو فکر میکند با اصرار زیادتر میتواند شما را قانع کند و شما نیز با امتناع از انجام خواسته، حس بدتری خواهید داشت. اگر بیشتر از اندازه عذرخواهی کنید، فرد روبهرو فکر میکند که با جواب منفیتان دارید در حقش کار اشتباهی انجام میدهید.
۱۰. یک علت مختصر بیاورید
یک توضیح ساده و مختصر در رابطه با اینکه چرا نمیتوانید به خواسته فرد روبهرو جواب مثبت بدهید، لغو کنندگی میشود. نیازی نیست که توضیح بیشتری از حد یک یا دو جمله در رابطه با مشغلههایتان کافی است. نیازی نیست که بهانه بگویید یا بهانههای الکی بیاورید. به مثالهایی که در زیر آمده است، توجه کنید:
- من نمیتوانم فردا باهات بیام مطب دندانپزشک، چون فردا شب سالگرد ازدواجم است.
- متأسفانه من نمیتوانم به تولدت بیایم، چون صبحش امتحان آخر ترم دارم.
۱۱. به فرد روبهرو گزینههای جایگزین پیشنهاد بدهید
اگر واقعا از جواب منفیتان حس گناه میکنید و آرزو میکنید ای کاش میشد کمکی بکنید، به فرد روبهرو راه حلی جایگزین ارائه کنید. اگر فکر میکنید که میشود از راه فرد دیگر به فرد روبهرو پشتیبانی کرد، آن روش را بیان کنید. روش موردنظر باید برای هر دوی شما مناسب باشد. مثالهایی از این موارد عبارت هستند از:
- میتوانی واسه رفتن به دندانپزشک ماشینمو قرض بگیری، من فردا لازمش ندارم.
- من نمیتوانم به تولدت بیایم ولی نظرت چیه آخر هفته که امتحانم تموم شد، شام بریم بیرون و در موردش صحبت کنیم.
برای آشنایی با تعدادی از راهکارهای تقویت قدرت نه گفتن، ویدیوی زیر را ببینید:
