روشهای آموزش انتظار فرج و ظهور امام زمان (عج) به کودکان در نیمه شعبان

آموزش مفاهیم دینی و ارزشی به کودکان، به ویژه مسائل مربوط به ائمه اطهار (ع) و انتظار فرج، باید از سالهای اول کودکی آغاز شود. اگرچه در برخی سنین ساختار ذهن کودک برای استدلال عقلی کامل نیست، اما نباید از آموزش صرف نظر کرد؛ بلکه باید از روشهای مناسب برای انتقال صحیح مفاهیم استفاده کرد.

حجتالاسلام محمدصادق کفیل، رئیس مرکز تخصصی صحیفه سجادیه، در گفتوگو با بهداشت نیوز روشهای کاربردی آموزش انتظار فرج امام زمان (عج) را به مناسبت نیمه شعبان تشریح کرد. ایشان تأکید کرد که قدم اول، بیان نمودهای محبت امام زمان (عج) است؛ کودک باید بداند که امام عاشق اوست، امام دوستدار اوست و بیشتر از همه به او علاقه دارد.

محبت باید روی دو محور تقویت شود اول، در دوران غیبت هیچکس به اندازه امام زمان (عج) انسان را دوست ندارد. این مفهوم میتواند با نمادهایی منتقل شود؛ مثلا خرید هدیه برای کودکان در روز جمعه یا تشویق و تفریح آنها در این روز. دوم، ایام و اوقات منسوب به امام (عج) مانند شب و روز جمعه، نیمه شعبان، و اذکار و ادعیهای نظیر دعای سمات، ندبه و آلیاسین را به یاد بیاوریم تا کودکان کمکم با این مفاهیم آشنا شوند.

پدرها اکثرا در روزهای جمعه در خانه هستند و این روز منتسب به امام عصر (عج) است. کودک باید این روز را با محبت، صمیمت و انس تجربه کند تا پایه ارتباط در خانواده و با امام برقرار شود. حب امام را در دستور کار قرار دادن، با تمرکز بر روز جمعه یا شب چهارشنبه (منسوب به امام عصر و جمکران) و مناسبتهای مهدوی، انس و ارتباط را عمیقتر میکند.

والدین باید خود امام وقتی باشند تا فرزندان حس کنند که پدر و مادرشان منتظر امام هستند و محبت امام به آنها بیشتر است. کودک در این بستر عاشق امام میشود و میداند که امام بیش از هر کس او را دوست دارد. برای کودک خردسال میتوان با زبان ساده توضیح داد که آقا و امامی میآید تا کارهای خوب را تسهیل کند و بدیها را برطرف نماید. با رشد کودک، این درک به درک ظهور به عنوان آغاز صلح، خیر و شادابی برای همه مردم تبدیل میشود.

آشنایی غیرمستقیم با مکانهایی نظیر مسجد مقدس جمکران، توضیح جایگاه آن، خرید کتاب شعر و قصه درباره جمکران، و آموزش دعای سلامتی امام زمان (عج) با تشویق و جایزهدهی، علاقه کودک را به امام تقویت میکند.

در مورد مفاهیم ظهور، کودکان باید عاشق این دوران باشند، نه از آن بترسند. ظهور نباید مساوی قتل و کشتار معرفی شود. هدف پرورش کودکی است که عاشق ظهور باشد و بپرسد من برای ظهور امام چه کار کنم؟ و دلم برای ظهور تنگ شده است. باید از زیباییهای ظهور سخن گفت و از ترساندن خودداری کرد. عباراتی مانند امام زمان تو را دوست ندارد یا امام از تو غمگین است کاملا ممنوع هستند.

منفعتگیری از ابعاد امام زمان (عج) باید در بخشهای مثبت زندگی باشد. به جای منفیگویی، باید گفت تو به پدرت احترام میگذاری، امام زمان تو را دوست دارد و از تو راضی است. پیوند با امام باید با ادبیات مثبت برقرار شود.

حجتالاسلام کفیل به بحران هویت در مراحل رشد اشاره کرد و گفت اگر در جلسات مهدوی، خواندن دعای ندبه، عهد و آلیاسین کودکان را همراهی کنیم و خودمان نیز امام وقتی زندگی کنیم، کودکان هویت واقعی خود را از امام کسب میکنند. بسیاری از ما پیوند صوری با امام داریم (یا صاحبالزمان، یا ابنالحسن، باقیالله) اما از امام هویت نمیگیریم. مقصد خلقت ما، عرصهسازی برای ظهور و رقمزدن آینده تاریخ است.

کسب هویت از امام به معنای آن است که به جای مقایسه شرایط شغلی و زندگی با مدیران ارشد و ناراضی بودن، بدانیم هویت ما تاریخسازی برای ظهور حضرت است. حضرت عیسی (ع) در گهواره خود را عبدالله دانست و در زندگی رضایت و شادی بیشتری داشت. از بچگی باید به کودک تبیین کنیم که ما شیعه و محب هستیم، ولی و صاحبی داریم و چشم به راه او هستیم. این ادبیات باید مدام تکرار شود تا حس کمبود و کاستی در کودک شکل نگیرد.

سیستم تربیتی خانه باید اهلبیتی و امامزمانگرایانه باشد. اگر والدین مدام از نرسیدن به اهداف شغلی شکایت کنند، کودک میپندارد که ولایت و تشیع هم به جایی نمیرساند. مادر و پدر باید با نشاط، شادابی و انرژی مثبت بگویند خدا را شکر که من امام، یابنالحسن را دارم و از او کسب هویت میکنم. پرورش عملی به این معنا است که والدین خود الگوی امام وقتی بودن باشند.

امیرالمومنین علی (ع) میفرمایند امید عامل تحول است. امید در عمل نمود مییابد و برعکس یاس و ناامیدی، مقدمه عزلت و کنارهگیری است. برای آموزش امید و صبر در انتظار، میتوان هر شب یک داستان معنوی یا شعر مهدوی برای کودک خواند تا با یاد امام بخوابد. این روحیه باعث میشود کودک محبت، هویت و امید را به عنوان عوامل حرکت و پویایی کسب کند.

اگر کودک اشتباهی کرد، باید او را تخریب نکرد، چرا که تخریب عامل عزلت میشود. راه تحول، روحیه دادن است. ابتدا خوبیهای کودک بیان شود، سپس با انرژی مثبت به ایراد اشاره گردد تو خوبی، خوشاخلاقی و مهربانی داری، نمیدانم چرا در فلان جا این جمله را گفتی؟ انسان امام وقتی (عج) مدل برخورد با انرژی مثبت است و ما باید از این روش پیروی کنیم.