حقایق شگفتانگیز و کمتر شناخته شده از دوران جنگ سرد
جنگ سرد بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم آغاز شد. در شرایطی که قاره اروپا به ویرانه تبدیل شده بود، ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی تنها دو قدرت با قیمانده بودند که به شدت کمتر آسیب دیده شده بودند و هر یک ایدههای متضاد خود را برای با زسازی نظم بینالمللی مطرح میکردند.
<img src="" alt="" <img src="" alt=""
ریشه واژه جنگ سردجورج اورول، روزنامهنگار و رماننویس مشهور انگلیسی، برای اولین بار عبارت جنگ سرد را ابداع کرد. نویسنده آثار مزرعه حیوانات و ۱۹۸۴ در مقالهای با عنوان شما و بمب اتم که در ۱۹ اکتبر ۱۹۴۵ در روزنامه تریبون منتشر شد، از این اصطلاح استفاده نمود.
جاسوس نقابدار که راز اتمی را فاش کرد
ایگور گوزنکو، متخصص کشف رمز شوروی، در سال ۱۹۴۵ به کانادا گریخت و تلاشهای استالین برای دزدیدن اسرار هستهای و استقرار شبکههای جاسوسی را آشکار ساخت. او برای حفاظت از هویت خود اغلب با یک ملحفه روی سر در ملاء عام ظاهر میشد و مطبوعات او را مرد نقابدار لقب دادند.

پرده آهنین و محاصره برلین
وینستون چرچیل، سیاستمدار بریتانیایی، نخستین کسی بود که در ۵ مارس ۱۹۴۶ در سخنرانی در فولتون، میزوری، از اصطلاح پرده آهنین بهره برد. او اعلام کرد که یک مانع ایدئولوژیک و فیزیکی در سراسر اروپا آویزان شده است. محاصره برلین از ژوئن ۱۹۴۸ تا مه ۱۹۴۹ یکی از اولین بحرانهای بزرگ این دوره بود. شوروی را هآهن، جاده و کانالهای دسترسی متحدان غربی به بخشهای غربی برلین را مسدود کرد. در پاسخ، بزرگترین عملیات حملونقل هوایی تا ریخ سازماندهی شد که در آن ۲.۳۴ میلیون تن مواد حیاتی با بیش از ۲۷۷ هزار پرواز به ۲.۲ میلیون شهروند برلینرسید.



تشکیل ناتو و پیمان ورشو
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در ۴ آوریل ۱۹۴۹ در واشنگتن تأسیس شد تا موازنهای در برابر نیروهای شوروی در اروپا برقرار سازد. در سال ۱۹۵۴ کنگره آمریکا عبارت در راه خدا را به وعده وفاداری اضافه کرد تا نماد مقاومت در برابر کمونیسم الحادی باشد. پذیرش آلمان غربی در ناتو در ۱۹۵۵ باعث تشکیل پیمان رقیب، یعنی پیمان ورشو، توسط شوروی و متحدانش شد.


پروژههای مخفی و غریب از بمب ماه تا گربه جاسوس
در اواخر دهه ۱۹۵۰ واشنگتن پروژه را برای بررسی امکان انفجار بمب هستهای بر سطح ماه آغاز کرد تا برتری تسلیحاتی خود را نشان دهد. در سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۸ عملیات گنبد کرومی اجرا گردید که در آن بمبافکنهای مجهز به سلاحهای هستهای به طور مداوم در هوا پترول میگرفتند و در حالت آمادهباش باقی میماندند. سیآیای پروژه آکوستیک کیتی را در دهه ۱۹۶۰ را هاندازی کرد که در آن گربههایی با دستگاه شنود در گوش برای جاسوسی از کرملین و سفارتهای شوروی استفاده میشدند.



بحران موشکی کوبا و مردانی که جهان را نجات دادند
نزدیکترین لحظه به جنگ هستهای همهجانبه، بحران موشکی کوبا در اکتبر ۱۹۶۲ بود. استقرار موشکهای آمریکایی در ایتالیا و ترکیه و موشکهای شوروی در کوبا جهان را به آستانه نابودی رساند. واسیلی آرخیپوف، معاون فرمانده زیردریایی، با امتناع از تا یید دستور شلیک تورپدوی هستهای، از وقوع جنگ هستهای جلوگیری کرد و بعدها به عنوان مردی که جهان را نجات داد شناخته شد. همچنین استانیسلاو پتروف، افسر سیستم هشدار اولیه شوروی، در سپتامبر ۱۹۸۳ با تشخیص خطای سیگنال حمله موشکی آمریکا، عکسالعمل نظامی را متوقف ساخت و از یک جنگ اتمی بیدلیل جلوگیری نمود.





بمب تزار و جنگهای نیابتی
اتحاد جماهیر شوروی در ۳۰ اکتبر ۱۹۶۱ قدرتمندترین سلاح هستهای تا ریخ به نام بمب تزار را در جزایر نوایا زملیا آزمایش کرد. قدرت این بمب معادل بیش از ۵۰ مگاتن تیانتی بود که از مجموع مواد منفجره استفاده شده در جنگ جهانی دوم بیشتر بود. جنگ کره (۱۹۵۰-۱۹۵۳) و جنگ ویتنام (۱۹۵۴-۱۹۷۵) دو در گیری نیابتی بزرگ و خونین بودند که جان میلیونها نفر را گرفتند.



نمادهای تقسیم و رویدادهای عجیب
دیوار برلین از ۱۹۶۱ تا ۱۹۸۹ نماد عینی تقسیم جهان بود. در یک رویداد طنزآمیز، تحلیلگران اطلاعاتی شوروی یک ساختمان در مرکز پنتاگون را ورودی پناهگاه مخفی پنداشتند که در واقع یک کشك فروش هاتداگ بود. در سال ۱۹۸۷ خلبان جوان آلمانی ماتیاس روست با یک سسنا کوچک سیستمهای دفاع هوایی پیشرفته شوروی را فریب داد و در میدان قرمز مسکو فرود آمد. او ۱۴ ماه زندان کشید اما گفت مقصودش برقراری پل خیالی به شرق بوده است.





جاسوسی، تکنولوژی و شهرهای مخفی
حلقه جاسوسی کمبریج با پنج عضو مشهور (مککلین، برگس، فیلبی، بلانت، کایرنکراس) تا دهه ۱۹۵۰ برای شوروی فعال بود. آنتونی بلانت سالها پس از اعتراف، نگینبافان ملکه بریتانیا باقی ماند. ابزارهای جاسوسی شامل دوربین میناکس و کیت فرار رکتوم بود. سیآیای از کدهای پیچیده بر اساس نحوه بستن بند کفش و نوار چسب برای ارتباط مخفی استفاده میکرد. در دهه ۱۹۶۰ پروژه دارپا پایههای اینترنت امروز (ARPANET) را بنا نهاد. شوروی شهرهای بسته زیادی داشت که شهروندان از ترک آنها منع میشدند؛ برخی از این شهرها در روسیه امروزی همچنان وجود دارند.







رویدادهای جانبی و حقایق کمشناخته
اسقاط پرواز ۰۰۷ خطوط هوایی کره در ۱۹۸۳ توسط موشکهای شوروی، باعث شد آمریکا سیستم جیپیاس را برای استفاده عمومی جهانی باز کند. جعبههای سیاه این پرواز سالها بعد توسط بوریس یلتسین به کره جنوبی تحویل داده شد. سیآیای ۶۳۴ طرح ترور فیدل کاسترو تدوین کرد که شامل سیگار مسموم، صدفهای منفجره و استخدام مافیا میشد. مقامات آمریکایی طرحی برای پرتاب کاندومهای برچسبدار متوسط بر فراز شوروی داشتند تا روحیه دشمن را بشکنند. پاسپورتهای جعلی شوروی به دلیل منگنههای فلزی بیکیفیت که زود زنگ میزدند، از اصل تفکیک میشدند. گوزنهای جمهوری چک سالها بعد از برداشتن حصار مرزی، همچنان از عبور از خط مرزی سابق خودداری میکردند. نه رئیسجمهور آمریکا در دوران جنگ سرد بر سر کار بودند ترومن، آیزنهاور، کندی، جانسون، نیکسون، فورد، کارتر، ریگان و بوش الأب.






