>> تأثیر استفاده از گوشی و لپتاپ قبل از خواب بر کیفیت و مدت زمان استراحت > تحقیقات جدید نشان میدهد که استفاده از دستگاههای الکترونیکی مانند گوشی هوشمند، تبلت و لپتاپ در ساعتهای پایانی شب، میتواند اثرات منفی قابلتوجهی بر الگوی خواب افراد بگذارد. یک مطالعه گسترده انجامشده توسط محققان انجمن سرطان آمریکا، رابطه مستقیمی بین زمانبندی استفاده از صفحهنمایش و کاهش کیفیت خواب را آشکار کرده است.
کاهش قابلتوجه مدت زمان خواب در کاربران شبانه دستگاههای دیجیتال بر اساس نتایج منتشرشده در ژورنال معتبر JAMA، افرادی که به طور روال هر شب قبل از خواب از گوشی یا تبلت استفاده میکردند، به میانگین ۴۸ دقیقه در هفته کمتر از سایر افراد استراحت میکردند. این دادهها بر پایه تحلیل اطلاعات ۱۲۲ هزار نفر از بزرگسالان آمریکایی و پورتوریکویی گردآوری شده است.
اختلافات در تأخیر شروع خواب بر اساس کرونوتایپ افراد محققان شرکتکنندگان را به دو گروه سحرخیز و شبدوست تقسیم کردند. نتایج نشان داد که استفاده از موبایل در ساعت قبل از خواب، تأخیر در آغاز خواب را در هر دو گروه افزایش میدهد، اما شدت این تأخیر در افراد شبدوست بیشتر است افراد سحرخیز که از گوشی استفاده میکردند، حدود ۹ دقیقه دیرتر به خواب میرفتند. افراد شبدوست با همان شرایط، تقریبا ۱۶ دقیقه دیرتر خوابشان برقرار میشد.
مکانیسمهای بیولوژیکی و روانی اختلال خواب پژوهشگران دلایل مختلفی برای این پدیده مطرح کردهاند. عامل اصلی، نور آبی صادر شده از نمایشگرها است که ترشح ملاتونین — هورمون تنظیمکننده چرخه خواب و بیداری — را بازدارنده میکند. این نور مصنوعی مغز را فریب میدهد تا فکر کند هنوز روز است، در نتیجه سطح هوشیاری افزایش یافته و فرآیند طبیعی خوابدهی دچار اختلال میشود.
علاوه بر اثر فیزیولوژیک نور، محتوای دیده شده در فضای سایبری نیز نقش مهمی ایفا میکند. مواجهه با اخبار تحریکانگیز، شبکههای اجتماعی یا محتوای هیجانانگیز میتواند سطح کورتیزول و استرس را بالا ببرد و ذهن را برای ورود به فاز عمیق خواب آماده نکند.
آمار شیوع استفاده از صفحهنمایش قبل از خواب بررسیها نشان میدهد که نزدیک به ۴۱ درصد از شرکتکنندگان در این مطالعه، هر شب در یک ساعت پیش از خواب از دستگاههای دیجیتال (به جز تلویزیون) استفاده میکردند. در مقابل، تنها ۱۷ درصد گزارش دادند که در این بازه زمانی کاملاً از صفحهنمایش دوری میکنند. این آمارها نشاندهنده رواج گسترده این عادت در جامعه است.
راهکارهای بهبود بهداشت خواب در عصر دیجیتال با توجه به نتایج این پژوهش، متخصصان توصیه میکنند که حداقل یک ساعت قبل از زمان مقرر خواب، دستگاههای الکترونیکی کنار گذاشته شوند. جایگزینی مطالعه کتاب کاغذی، مدیتیشن یا تماس صوتی آرامبخش میتواند به تنظیم مجدد ساعت بیولوژیک و افزایش کیفیت خواب کمک کند. ایجاد یک روتین شبانه بدون صفحهنمایش، یکی از موثرترین استراتژیها برای پیشگیری از بیخوابی مزمن و خستگی روزانه است.
>>
