پژوهشگران اخیراً موفق شدند با تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری سازوکار مغز زمان مشاهده فیلم‌های سینمایی را کشف کنند.

مقاله‌ای که دانشمندان علوم اعصاب به‌تازگی در ژورنال تخصصی و معتبر نورون چاپ کرده‌اند، مشخص می کند کدام‌یک از شبکه‌های مغزی زمان مشاهده فیلم‌های سینمایی همانند «تلقین» (Inception)، «شبکه اجتماعی» (The Social Network) و «تنها در خانه» (Home Alone) فعال خواهد شد. در این پژوهش از روش تصویربرداری غیرتهاجمی fMRI منفعت گیری شده است که می‌تواند هم‌زمان با فعالیت‌های شخص، از مغز و نواحی آن عکس ثبت کند. نویسنده مهم مقاله دکتر رضا راجی‌مهر است که در 2 دهه تازه روی پژوهش‌های مرتبط با علوم اعصاب در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) تمرکز داشته است.

دکتر راجی‌مهر چطور توانست زمان دیدن فیلم از مغز نقشه بسازد؟

در زیاد تر پژوهش‌های علوم اعصاب، از تکنیک fMRI زمان استراحت شخص و فعالیت‌نکردن منفعت گیری می‌بشود اما در این حالت، تعداد بسیاری از نواحی مغز خاموش می باشند و برای فعالیت نیاز به محرکی بیرونی دارند. در تحقیق دکتر راجی‌مهر، داده‌هایی که قبلاً از ۱۷۶ فرد جوان زمان دیدن فیلم‌های ۶۰ دقیقه‌ای هالیوودی و جدا گانه جمع‌آوری شده می بود، بازدید شد. در ادامه، با منفعت‌گیری از امکانات یادگیری ماشینی، نواحی و اتصالات دخیل در فهمیدن چهره‌ها و تصاویر متحرک در قشر مغز شناسایی شد. این چنین تأثیر صحنه‌های گوناگون همانند سخن بگویید‌کردن شخصیت‌ها، پخش موسیقی و نمایش عکس حیوانات روی مغز سنجیده شد.

نتیجه بازدید‌ها نشان داده ۲۴ شبکه مغزی در فهمیدن ابعاد گوناگون حسی و شناختی میانه پردازش فیلم‌ها دخیل می باشند. محققان می‌گویند زمان پخش سکانس‌های پیچیده، نواحی مرتبط با کارکردهای اجرایی مغز فعال خواهد شد اما در سکانس‌های آرام و بدون چالش، فعالیت چندانی ندارند. این نواحی زمان حل قضیه، انجام کارهای پیچیده و پردازش اطلاعات شناختی فعالیت بسیاری دارند. پژوهش تازه روی اندازه‌گیری میانگین فعالیت مغز در افراد گوناگون تمرکز داشته است اما دکتر راجی‌مهر در نظر دارد در تحقیقات بعدی‌اش، تفاوت‌های فردی در فهمیدن فیلم‌ها و تأثیر آن روی مغز افراد گوناگون را هم بازدید کند.