یافته‌های جدید دانشمندان نشان می‌دهد که در پس‌تاندارانی با مغز گسترش‌یافته‌تر، تفاوت اندازه جثه بین نر و ماده کمتر است. به بیان ساده‌تر، پس‌تانداران دارای مغز پیچیده‌تر برای بقا و جفت‌گیری به اندازه بدن خود وابسته نیستند.
در بسیاری از گونه‌های پس‌تاندار، نرها بزرگ‌تر از ماده‌ها هستند یا برعکس. این پدیده تحت عنوان دودیسی اندازه جنسیتی (SSD) شناخته می‌شود؛ برای نمونه، فوک‌های نر فیلی حدود سه برابر فوک‌های ماده‌اند. در مقابل، دلفین‌های نر و ماده تفاوتی در اندازه جثه ندارند. انسان‌ها در میان این دو طیف قرار دارند؛ اگرچه نرها به طور می‌انگین بزرگ‌ترند، اما در جمعیت همپوشانی‌های زیادی وجود دارد.
دانشمندان مرکز تکامل می‌لنر در دانشگاه باث انگلستان با بررسی شباهت‌های ژنومی ۱۲۴ گونه پس‌تاندار، به درک رابطه این صفت با تکامل ژنوم پرداختند.
آن‌ها ژن‌ها را بر اساس عملکرد‌های مشابه در خانواده‌ها دسته‌بندی و اندازه این خانواده‌ها را محاسبه کردند. نتایج نشان داد که در گونه‌هایی با تفاوت زیاد در اندازه دو جنس، خانواده‌های ژن مرتبط با حاس بویایی بزرگ‌تر و خانواده‌های ژن مرتبط با گسترش مغز کوچک‌تر بودند.
این امر نشان می‌دهد که در پس‌تانداران با تفاوت کم در اندازه نر و ماده (صفت تک‌دیسی)، خانواده‌های ژن مرتبط با گسترش مغز گسترده‌تر هستند.
آخرین مطالب
- راهنمای کامل اینفوگرافی: اصول و مراحل طراحی تصویرسازی دادهها
- واگذاری مرجعیت صدور مجوزهای امنیت سایبری به مرکز راهبردی افتا
- مقایسه برنج قهوهای و سفید: کدام برای سلامتی بهتر است؟
- رازهای نهفته در یک کلمه: راهنمای کامل پاسخ به «جانم»
- تأثیر مشکلات مالی والدین بر مهارتهای اجتماعی کودکان: یافته‌های پژوهشی جدید
نقش پیچیدگی مغز پس‌تانداران در جفت‌گیری
پژوهشگران از برقراری رابطه آماری بین SSD بزرگ و خانواده‌های ژن گسترده برای عملکرد بویایی شگفت‌زده شدند. نکته شگفت‌انگیز‌تر این بود که خانواده‌های ژن کوچک‌تر دقیقا همان‌هایی بودند که با گسترش مغز مرتبط بودند.
پژوهشگران معتقدند در گونه‌هایی با SSD بزرگ، حاس بویایی در شناسایی جفت‌ها و قلمرو‌ها نقش مهمی ایفا می‌کند.
در مقابل، پس‌تانداران با SSD کوچک‌تر بر گسترش مغز تمرکز دارند و ساختار‌های اجتماعی و راهکار‌های جفت‌یابی پیچیده‌تری دارند؛ یعنی آن‌ها با ابزار‌هایی غیر از اندازه جثه برای یافتن جفت و تولیدمثل رقابت می‌کنند.
بنابراین، در پس‌تانداران با SSD کوچک‌تر خانواده‌های ژن مرتبط با عملکرد‌های مغز گسترده‌ترند و این جانوران رفتار‌های پیچیده‌تری در جفت‌گیری و تولیدمثل نشان می‌دهند. برای مثال، در این گونه‌ها ممکن است هر دو والد از فرزندان مراقبت کنند یا سیستم تک‌جفتی حاکم باشد.
این نتایج نشان می‌دهد که اندازه جثه در برخی گونه‌ها عامل جنسیتی مهمی در انتخاب جفت و بقا است، اما در برخی پس‌تانداران دیگر این عامل اهمیتی چندان ندارد.
اکنون برای پژوهشگران ضروری است بدانند که صفاتی مانند SSD چگونه بر تکامل مغز و ژنوم تأثیر گذاشته‌اند. آن‌ها قصد دارند در پژوهش‌های آینده نقش اندازه اندام‌های تولیدمثلی پس‌تانداران در تکامل ژنوم را بررسی کنند.
نتایج این پژوهش در مجله منتشر شده است.
