سیاتیک به دردی اطلاق میشود که در امتداد مسیر عصب سیاتیک از کمر تا پاها گسترش مییابد. این عصب از قسمت پایین ستون فقرات آغاز شده، از باسن عبور کرده و در هر دو پا به سمت پایین ادامه دارد.
معمولا فشار بر عصب ناشی از فتق دیسک یا رشد بیش از حد استخوان که خار استخوانی نامیده میشود، باعث التهاب، درد و گاهی بیحسی در پای مبتلا میگردد. اگرچه شدت درد میتواند بالا باشد، اما اکثریت موارد با درمانهای محافظهکاره در عرض چند هفته بهبود مییابند.
علائم سیاتیک میتواند در هر نقطه از مسیر عصبی ظاهر شود، اما رایجترین الگوی درد از کمر به سمت باسن، پشت ران و ساق پا ادامه دارد. درد از حالت خفیف تا تیز و سوزان متغیر است و گاهی شبیه به شوک الکتریکی احساس میشود. سرفه، عطسه یا نشستن طولانیمدت معمولا شدت درد را افزایش میدهد و در اکثر موارد تنها یک طرف بدن درگیر میشود.
علاوه بر درد، برخی بیماران بیحسی، گزگز یا ضعف عضلانی در ساق یا پا تجربه میکنند. ممکن است یک بخش از پا درد داشته باشد در حالی که بخش دیگر بیحسی است.
علت اصلی سیاتیک، فشردگی عصب سیاتیک است که بیشتر ناشی از فتق دیسک یا خار استخوانی روی مهرههاست. به ندرت تومورها یا بیماریهایی مانند دیابت نیز میتوانند به عصب آسیب برسانند.
عوامل خطر شامل افزایش سن با تغییرات تنکسی ستون فقرات، چاقی که فشار بر ستون فقرات را بالا میبرد، مشاغل نیازمند چرخش کمر، حمل بار سنگین یا رانندگی طولانیمدت، سبک زندگی بیحرکت و دیابت میباشد.
اکثر افراد بدون نیاز به جراحی به طور کامل بهبود مییابند، اما سیاتیک میتواند باعث آسیب عصبی دائم شود. مراجعه فوری به پزشک در صورت از دست دادن احساس، ضعف پا یا اختلال کنترل روده و مثانه ضروری است.
برای پیشگیری، توصیه میشود فعالیت بدنی منظم برای تقویت عضلات مرکزی شکم و کمر انجام شود، وضعیت نشستن صحیح با حمایت کمر رعایت گردد و تکنیکهای صحیح بلند کردن اشیاء سنگین به کار گرفته شود. در صورت ادامه درد بیش از یک هفته، تشدید علائم یا بروز درد ناگهانی شدید پس از آسیب، مشورت پزشکی فوری لازم است.


