انسان تنها ۰.۰۰۱ درصد کف اقیانوسها را دیده است بزرگترین راز زمین همچنان ناشناخته است, تحقیقات جدیدی که بر پایه تحلیل دادههای ۴۳ هزار و ۶۸۱ ماموریت کاوش در اعماق دریا از سال ۱۹۸۵ تا به امروز انجام شده، آمار شگفتانگیزی را فاش کرده است بشر تا کنون تنها ۰.۰۰۱ درصد از بستر اقیانوسها را بهصورت مستقیم و بصری مشاهده کرده است. این مساحت مشاهدهشده، تقریبا برابر با مساحت رود آیلند، کوچکترین ایالت آمریکا است.

به بیان محققان، ما تصاویر باکیفیتتری از سطح مریخ داریم تا از کف اقیانوسهای سیاره خودمان. چرا کاوش کف اقیانوسها چالشبرانگیز است؟ میانگین عمق اقیانوسها ۳ هزار و ۶۸۲ متر برآورد شده که دسترسی مستقیم به آن را بدون زیردریاییهای پیشرفته غیرممکن میسازد.

تقریبا دوسوم از تمام مشاهدات بصری در شعاع ۳۰۰ کیلومتری سواحل توسط تعداد محدودی از کشورها شامل ایالات متحده، ژاپن، نیوزیلند، فرانسه و آلمان انجام شده و مناطق وسیعی چون اقیانوس هند همچنان مرموز و کاوشنشده باقی ماندهاند.

اهمیت اکوسیستمهای اعماق دریا برای حیات روی زمین دانشمندان با تشبیه بهروز، اهمیت عدم آگاهی ما را توضیح میدهند تصور کنید که بخواهید ساوانای آفریقا یا جنگلهای آمازون را تنها از طریق تصاویر ماهوارهای و نمونههای DNA بشناسید، بدون اینکه هرگز بینیده باشید چه موجوداتی در آنجا زندگی میکنند.

کاوش با وسیلههای کنترل از راه دور (ROV) نیز تنها نگاهی بسیار محدود و موضعی از بستر دریا را فراهم میآورد. برآوردها حاکی است که دوسوم از ۷۰۰ هزار تا ۱ میلیون گونه موجود در اقیانوسها (بهجز میکروارگانیسمها) تا به امروز کشف یا بهصورت رسمی توصیف نشدهاند.

محققان دلایل حیاتی کاوش عمیقتر را در موارد زیر خلاصه میکنند اقیانوسهای عمیق (۲۰۰ متر و عمیقتر) ۶۶ درصد از سطح زمین را پوشش داده و بزرگترین اکوسیستم سیاره ما را تشکیل میدهند. فیتوپلانکتونها منبع تقریبا ۸۰ درصد اکسیژن اتمسفر هستند. اعماق دریا نقش کلیدی در ذخیرهسازی کربن و تنظیم آبوهوی جهانی ایفا میکنند. اقیانوسها سالانه ۲۰۰ میلیون تن ماهی و غذاهای دریایی تامین میکنند که نزدیک به ۲۰ درصد جمعیت جهان را تغذیه میکند.

داروهای حیاتی برای درمان ایدز، سرطان سینه و کووید-۱۹ بر پایه ترکیبات شیمیایی اسفنجهای دریایی توسعه یافتهاند. آینده کاوش اقیانوسها و چالشهای جدید محققان تأکید دارند که برای درک کاملترین و ناشناختهترین زیستبوم زمین، نیاز به مشارکت گستردهتر کشورها، موسسات و تجهیزات پیشرفتهتر داریم. با سرعت فعلی، کاوش بصری کامل تمام بسترهای اقیانوس عمیق بیش از ۱۰۰ هزار سال زمان خواهد برد.

در همین راستا، تصمیم اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای صدور مجوز استخراج معادن در کف اقیانوسها، میتواند سرعت فعالیتها و در نتیجه کاوشهای علمی را در این مناطق افزایش دهد، هرچند که نگرانیهای زیستمحیطی جدی نیز به همراه دارد. یافتههای کامل این پژوهش در مجله معتبر منتشر شده است.