در بیست و دوم آگوست ۱۹۸۹، دانشمندان وجود یک سیستم حلقهای در اطراف سیاره نپتون را به طور قطعی تایید کردند. فضاپیمای وویجر ۲، پنج روز پیش از نزدیکترین گذرش از این سیاره یخزده در ۲۵ آگوست، تصاویری ثبت کرده بود که حلقههای نپتون را کامل اما با بافتهای روشن نشان میدادند. این حلقهها همانند حلقههای اورانوس و مشتری بسیار تاریک هستند، هرچند ترکیب دقیق آنها همچنان ناشناخته باقی مانده است.
سازماندهی و نامگذاری حلقهها
سیستم حلقهای نپتون از پنج حلقه اصلی تشکیل شده است که در متراکمترین بخشها با قسمتهای کمچگال حلقههای زحل، مانند حلقه سی و شکاف کاسینی، قابل مقایسهاند. بخش اعظم این سیستم ضعیف و غبارآلود است و از منظر ساختاری شباهت بیشتری به حلقههای مشتری دارد. حلقهها به افتخار اخترشناسانی که مشارکت مهمی در مطالعه نپتون داشتهاند، نامگذاری شدهاند گیل، لو وریه، لاسل، آراگو و آدامز.
علاوه بر حلقههای اصلی، یک حلقه کمرنگ بدون نام وجود دارد که همراستا با مدار قمر گلتیا قرار دارد. سه قمر نیاد، تالاسا و دسپینا نیز در میان این حلقهها به گردش در میآیند. حلقههای نپتون از مواد بسیار تیره ساخته شدهاند و نسبت گرد و غبار در آنها بالاست، در حالی که عمق نوری آنها کمتر از ۰.۱ برآورد میشود. کمانهای حلقهای محدوده باریکی از طولهای مداری را اشغال کرده و از زمان تشخیص اولیه در سال ۱۹۸۰ تا به امروز تنها اندکی دچار تحول شدهاند.
تاریخچه کشف
اولین اشاره به احتمال وجود حلقه در اطراف نپتون به سال ۱۸۴۶ برمیگردد، وقتی ویلیام لاسل، کاشف قمر تریتون، ادعا کرد حلقهای را رصد کرده است. این ادعا هرگز پذیرفته نشد و احتمالا ناشی از خطای رصدی بوده است. اولین شواهد مطمئن در سال ۱۹۶۸ از طریق اختفای ستارهای به دست آمد، هرچند تا کشف حلقههای اورانوس در ۱۹۷۷ مورد توجه جدی قرار نگرفت. بلافاصله پس از آن، تیمی از دانشگاه ویلانوا به جستوجوی حلقههای نپتون پرداخت.
در ۲۴ مه ۱۹۸۱، این تیم کاهش درخشندگی یک ستاره را در طول اختفا مشاهده کرد، اما الگوی کاهش نور، وجود حلقه را تأیید نمیکرد. در ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۳، اختفای قمری دیگر نپتون، احتمال وجود حلقه را تقویت کرد، هرچند نتایج زمینی قطعی نبود. در طول شش سال پس از آن، نزدیک به پنجاه اختفای دیگر ثبت شد که تنها حدود یکسوم نتایج مثبتی داد. دانشمندان گمان میرفتند ساختارهایی ناقص، احتمالا کمانها، در اطراف نپتون وجود داشته باشند، اما جزئیات سیستم حلقه همچنان پنهان بود.
فضاپیمای وویجر ۲ در پرواز خود از نپتون در سال ۱۹۸۹، حلقهها را به طور مستقیم تصویربرداری و وجود آنها را قطعی کرد. پس از این ماموریت، مشاهدات اختفای زمینی قبلی بازبینی شدند و ویژگیهای کمانهای حلقهای، همانند آنچه در دهه ۱۹۸۰ رصد شده بود، تأیید گردید که با یافتههای وویجر ۲ همخوانی داشت.
<figcaption class="wp-element-caption"تصویری که تلسکوپ جیمز وب از حلقههای نپتون گرفت.
تصویربرداریهای جدید
از زمان پرواز وویجر ۲، درخشانترین حلقهها (آدامز، لو و وریر) با تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپهای زمینی پیشرفته، به دلیل بهبود وضوح و قدرت جمعآوری نور، تصویربرداری شدهاند. حلقههای ضعیفتر تا سال ۲۰۲۲ پایینتر از آستانه دید این تلسکوپها باقی مانده بودند. در سال ۲۰۲۲، تلسکوپ فضایی جیمز وب برای اولین بار از زمان وویجر ۲، تصویربرداری از حلقههای کمنورتر نپتون را انجام داد و دیدگاه جدیدی از این سیستم فراهم آورد.


