آلزایمر؛ واقعیتی تلخ در سالمندی

عضو هیات علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بابل، آلزایمر را بیماری زوال عصبی معرفی کرد که به کندی شروع شده و علائم آن به مرور زمان تشدید می‌شود.

این بیماری در سه مرحله اولیه، متوسط و شدید بروز می‌کند. نشانه‌های اولیه آن معمولاً با اختلال حافظه کوتاه‌مدت همراه است؛ مانند فراموش کردن اتفاقات جدید یا سختی در یادگیری اطلاعات تازه.

همچنین افسردگی و بی‌تفاوتی از علائم شایع در مراحل ابتدایی آلزایمر است. در مراحل بعدی، مشکلات زبانی و گفتاری ظاهر می‌شود و فرد در جایگزینی کلمات یا استفاده از توانایی‌های نوشتاری دچار مشکل می‌گردد.

به مرور زمان، حافظه بلندمدت نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد و بیمار در شناسایی اطرافیان و یادآوری خاطرات ناتوان می‌شود.

آلزایمر در ایران؛ یک معضل سلامت عمومی

با افزایش امید به زندگی و روند سالمندی جمعیت، آلزایمر در ایران به یک معضل مهم سلامت عمومی تبدیل شده است.

مطالعات ملی نشان می‌دهد که شیوع اختلالات شناختی از جمله آلزایمر در سال ۲۰۲۴ به نزدیک به ۱۱۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار زن و ۱۰۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار مرد خواهد رسید.

در سال ۱۳۸۹ بیش از ۴۵۰ هزار نفر در ایران با آلزایمر زندگی می‌کردند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۱۴۰۸ به نزدیک به ۷۳۰ هزار نفر برسد.

تشخیص زودهنگام؛ کلید کنترل آلزایمر

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل تأکید کرد که تغییرات مغزی ناشی از آلزایمر سال‌ها قبل از ظهور علائم آشکار، شروع می‌شود.

اگر بیماری در مراحل اولیه شناسایی شود، می‌توان با دارو و راه حل‌های حمایتی، روند پیشرفت آن را کند کرد.

این اقدام نه‌تنها استقلال و کیفیت زندگی سالمندان را افزایش می‌دهد بلکه به خانواده‌ها زمان برنامه‌ریزی برای مراقبت بهتر را می‌دهد.

عوامل خطر و راه‌های پیشگیری

سن بالا، سابقه خانوادگی، فشار خون بالا، افسردگی و سبک زندگی کم‌تحرک از عوامل خطر این بیماری هستند.

در مقابل، فعالیت بدنی منظم مانند پیاده‌روی، تغذیه سالم به‌خصوص مصرف سبزیجات و لبنیات کم‌چرب، فعالیت‌های ذهنی مانند مطالعه و حل جدول، گوش دادن به موسیقی و ارتباط اجتماعی فعال با خانواده و دوستان می‌تواند تأثیر محافظتی داشته باشد.

در صورت مشاهده تغییرات مکرر حافظه، تکرار سوالات یا گم کردن مسیرهای آشنا در اطرافیان، این علائم را عادی تلقی نکنید و حتماً به پزشک مراجعه کنید.

آلزایمر واقعیتی رو به رشد در جامعه ماست، اما با افزایش آگاهی عمومی، تشخیص زودهنگام و توجه به سبک زندگی سالم می‌توان بار این بیماری را کاهش داد و زندگی بهتری برای سالمندان و خانواده‌هایشان فراهم کرد.